SD Dergi 143/144 Çıktı: Otoriter Ruh
Değerli okurlar, Bu sayımız, ağır baskısı altında yaşamakta olduğumuz rejime egemen olan anlayışı simgeleyen “otoriter ruh” başlığı ile çıkıyor. Dolayısıyla, ilk bölümde bu konuya ilişkin yazılar var. Konuyu, önce yine SODEVMONİTÖR aracılığıyla ele alıyoruz. Ceren Güvenç Boyoğlu, toplumun otorite kavramına yaklaşımını, gösterge niteliğindeki sorular ve verilen yanıtlarla ilgili grafikler ışığında irdeliyor. Serkan Kahyaoğlu, kavramsallaştırdığı “kirli […]
#SODEVMONİTÖR: Toplum Otoriteye Nasıl Bakıyor?
Günümüzde gelişmiş demokrasilerin de dahil olduğu pek çok ülkede demokrasinin ulaştığı standartlardan geriye gidiş olduğu oldukça açık. Demokrasinin ağır aksak işlediği pek çok ülkede ise demokratikleşme yönündeki girişimler yavaşladı. Otoriter eğilimler, popülizm, ayrımcılık temelli düşünceler ve bunlara yaslanan partiler, liderler yükselişe geçti. Bu yükselişin en önemli nedeni, özellikle son dönemde dünyanın ve insanlığın geleceğine yönelik […]
Serkan KAHYAOĞLU – Kirli Otorite Bizi Sevmedi Biz de Onu
Doğduğumuz andan itibaren güvenli bir otorite figürüyle bağ kurma, onun koruyuculuğu ve rehberliğinde ilerlemeye ihtiyaç duyarız. Ancak ne yazık ki birçok insanın yaşamındaki otorite figürleri bakım verme sorumluluğunu alabilecek olgunluk ve beceriyi edinememiş olabiliyor. Buna bağlı olarak da ilgisiz, ihmalkar ya da baskıcı sahte kirli otorite figürlerine dönüşüyorlar. Sadece çocuk bakımında değil yaşamın her anında […]
Elif BULUT – Korku Siyaseti
2022 yılı içerisinde yapılmış yerel ve uluslararası bazı araştırmaların sonucu ülkenin içinde bulunduğu sosyal ve politik atmosferi anlatması açısından bize son derece çarpıcı ve endişe doğurucu veriler sunuyor. Araştırmalara göre Türkiye: -Vatandaşların birbirine güven duymasında 49 ülke arasında 27. sırada; -Cinsiyet eşitliği konusunda 156 ülke arasında 133. sırada; -Basın özgürlüğü konusunda 180 ülke arasında 149. […]
Söyleşi: Tayfun KAHRAMAN
Gezi tutsaklarından Tayfun KAHRAMAN ile yaptığımız söyleşi Sevgili Tayfun, Öncelikle içeride olduğunuz her günden alacaklıyız. Bunu seni birebir tanıyan dostların, arkadaşların, meslektaşların değil yalnızca, hiç karşılaşmadığınız ama bu ülkenin karanlığından yorgun milyonların sizlerin yanında olduğunu bilmeni isteriz. Gezi hepimiz için adalet, demokrasi ve umudun iklimi idi. İçinde bulunduğumuz bu otoriter iklim her ne kadar bu […]
A. Babür ATİLA – Seçkinler
Sağda yer alan partilerde kümelenmiş siyaset simsarlarının kulaklarımızı tırmalayan sesleri içerisinde onlarca yıldır duyageldiğimiz bir sözcük vardır: “Seçkinler”. Aşağılayıcı bir üslupla, kendi retoriklerinde severek kullandıkları bu kelimenin, karşılarındaki kitleler üzerinde yarattığı öfke etkisini, dudaklarının yanından akıttıkları nefret dolu salyalarında görebilirsiniz. Lumpen dayanışmasının zirveye çıktığı anlardır o anlar… Öyleyse kimdir bu seçkinler? Asker olmak… Yıl 1995, […]
Zeynep ALTIOK AKATLI – Anahtar Sağduyu
Çok uzun zamandır ekonomiyi sermayenin, uygulamayı da yandaşlarının ve kendisinin çıkarına odaklı yürüten iktidarın yanlış politikalarıyla emek sınıfının her zamankinden daha fazla ezildiği, haklarından koparıldığı sürecin olumsuzluklarıyla boğuşuyoruz. Ekonomiyi bilmeyenlerin ekonomi uzmanlığında yoksulluk sadece belli bir kesimin yoksulluğu olmaktan çıktı. Üretimin ortadan kalkması ve özelleştirmelerle birlikte devletin yoksullaştırılmasının sonuçlarını en ağır şekliyle yaşıyoruz. Baskı rejimindeyiz. […]
Ercan KARAKAŞ – Millet İttifakı Anayasa Önerisi ve Sonrası
Millet İttifakı 28 Kasım 2022 tarihinde Ankara’da düzenlediği basın toplantısı ile anayasa değişiklik önerilerini kamuoyuyla paylaştı. Altı partinin hukukçularının aylardır birlikte çalışarak hazırladıkları taslağın açıklanması için düzenlenen toplantıya parti genel başkanları da katıldı. Anayasa ve önemi Kamuoyu tarafından da ilgiyle karşılanan anayasa taslağının içeriğine geçmeden önce kısaca ülkemizde kırk yıldır tartışma konusu olan mevcut anayasanın […]
Lea SUSEMICHEL – Feminist Kimlik Politikası İçin Bir Çağrı
En başından beri kadın hareketi, politik bir özne olan kadını tanımlama ve kendisini tanımlayabileceği ortak noktaları ilan etme zorluğuyla karşı karşıya kaldı. Başka bir şekilde ifade etmek gerekirse feminizm aslında kimin için mücadele ediyor? Tam tersinden ifade etmek gerekirse kim dışlanıyor ya da dışlanmış hissediyor? 1970’lerde ABD’de kadınlara eşit haklar sağlayacak bir anayasa değişikliği olan […]
Ece ÖZTAN – SODEV Toplumsal Cinsiyet Eşitlikçi Dönüşüm Ödülleri
SODEV’in merkezi İsveç’te bulunan Olaf Palme International Center işbirliği ile gerçekleştirdiği Cinsiyet Eşitlikçi Dönüşüm Ödülleri, Türkiye’de yerel yönetimlerin iyi uygulamalarını görünür kılmayı, bu uygulamaları yaygınlaştırmayı, iyi örneklerden öğrenmeyi ve dönüşümü hızlandırmak için kentsel siyasete ilham vermeyi amaçlıyor. Bu önemli girişimin bir parçası olmak, heyecan verici. Bu alanlarda çalışan akademisyen, aktivist, hukukçu, sivil toplum temsilcisi, sendikacı […]
Mehmet ÖZDAĞ – Elektrikte Kademeli Zamların Birinci Yılında Ne kadar Soyulduk?
Zorunlu enerji gereksinimlerimiz için çok ağır faturalar ödediğimiz, çok yıpratıcı bir yılı geride bıraktık. Enerji fiyatlarına son bir yılda gelen zamları uç uca eklersek nasıl fakirleştiğimizin fotoğrafı net olarak çıkar ortaya. Bu, aynı zamanda ekonomik büyüme adı altında bizim sırtımızdan özel şirketlere yapılan sermaye transferinin de fotoğrafıdır. Hatırlayacağınız üzere 2021 yılı son çeyreğinde elektrik faturalarımızdan […]
Haluk ŞAHİN – Dezenformasyon Hep Vardı, Ancaak…
Yalandan kim mi ölmüş? Agamemnon’un kızı Prenses İfigenya ölmüş! Bir dezenformasyon şamatasıdır gidiyor. Başta ABD, pek çok yerde böyle bu. Sanırsınız ki, bu kavram 21. yüzyılda keşfedilmiştir, ana kaynağı da internet ve sosyal medyadır. Yani, başta gelen şüpheliler geleneksel iletişim organ ve kurumlarının dışındadır. Hükümetlerin, büyük medyanın, din temsilcilerinin, kilisenin ve üniversiteler ve ordu gibi […]
Aydın CINGI – Son Günlerin Baş Ağrıları
Son haftalarda başımıza ne kadar çok dert geldi! Önce Kılıçdaroğlu’nun başörtüsüne ilişkin yasa tasarısına karşı Erdoğan, “el yükselterek” bu alanda bir anayasa değişikliği önerdi. Daha sonra, bir kızın bebek sayılacak yaşta tarikat şeyhi olan babası tarafından koca bir adama gelin olarak verilmiş olduğunun ortaya çıkması gündemi kapladı. Son olarak da, güdümlü yargı ekibi malum “Ahmak […]
Ertan AKSOY – Sosyal Demokrasi ve Refah Devleti
Bu yazımızda dünya halkları adına önemli bir başlığı; refah devletini tartışmaya açmayı diliyorum.. Kuşkusuz ki, konuyu ele alırken de, sosyal demokrasinin geçmişte refah devletinin inşasında edindiği birikimin bugüne nasıl yansıdığına değinmek gerekecek. Alman devlet adamı Friedrich Ebert zamanın solcularına şöyle seslenir: “Özgürlüğümüzü ve hatta hayatımızı alabilirler, ama onurumuzu alamazlar”. Ne var ki, 2022 yılında dünyaya […]
SD Dergi 141/142 çıktı: “Yolsuzluk Sebep, Yoksulluk Netice…”
Değerli okurlar, Bu sayımız, yanlış bir sav olan “faiz sebep, enflasyon netice” deyişinin bir benzeri ama doğrusu olan “yolsuzluk sebep, yoksulluk netice” başlığıyla çıkıyor. Aslında, kuşkusuz ki, sebep tek değil; “birikimsizlik, bağnazlık vb” de eklenebilir. Ancak biz başlığı, meşhur özdeyişe nazire olsun diye böyle düzenledik. Dergiye yine SODEVMONİTÖR ile başlıyoruz. Bu bağlamda Ceren Güvenç Boyoğlu, […]
#SODEVMONİTÖR
Adalet ve Kalkınma Partisi 2002 yılında yolsuzluk, yoksulluk ve yasaklarla yani “3Y” ile mücadele etmek için iktidara geldiğini ifade etmişti. Kuruluş deklarasyonunu “3Y” ile mücadele temeline dayandıran partinin bugün geldiğimiz noktada ise 3 alanda da hiç de iyi bir sınav veremediği ortada. Biz de seçmenin Türkiye’deki yolsuzluk algısını ve derinleşen yoksulluğunu merak ettik. Araştırma sonuçlarına […]
A. Babür Atila – Botoks
Felaket bir 20 yıl yaşadık. Hakkın, adaletin, doğrunun ve zarafetin yerle bir edildiği, aşağılandığı bir dönemi yaşadık bu ülkenin güzel ve ahlaklı insanlarıyla beraber… Yarı cahil lümpen güruhun, hiçbir zaman kurtulamayacakları aşağılık kompleksleriyle vahşileştiği, insani değerler açısından tüm kazanımlara saldırdığı koca yirmi yıl. Ama deniz onlar için tükendi. Kendi yarattıkları müsilajın altında nefessiz kaldılar. Yeni […]
Alphan Telek – Seçimin Anahtarı: Yoksullar, Güvencesizleşen Orta Sınıflar ve Helallik Bekleyenler
Türkiye’nin kader seçimi olarak da adlandırılan 2023 seçimleri yaklaşırken en önemli konulardan biri adayın kim olduğu sorusu üzerinde odaklanmış durumda. Kamuoyunda aday kadar olmasa da ehemmiyet verilen bir başka husus ise adayın nasıl bir seçim kampanyası ve nasıl bir iletişim stratejisi izleyeceği. Bu noktada altılı masanın adayının söyleyeceği ve vaat edeceği içerik kadar önemli olan […]
Ayşe Kaşıkırık – Kadın Yoksulluğu ve Belediyelerin Kadın Yoksulluğuyla Mücadele Politikaları
Yoksulluk çok boyutlu bir olgu ve günümüzün en önemli sorunu, maddi yoksulluğun ötesinde sosyal ve kültürel tüm alanlarda kendisini hissettiren bir gerçeklik. Kadın, erkek tüm vatandaşlar yoksulluğun farklı biçimlerini her geçen gün artan oranda deneyimliyor. Ancak, kadınlar toplumsal cinsiyet eşitsizlikleri nedeniyle eğitime, istihdama ve kaynaklara kısıtlı erişebiliyor; bu nedenle yoksulluğu daha derinden, daha şiddetli ve […]
Nil Aktan – Yolsuzluk ve Yoksulluk İlişkisi: Türkiye Örneği
Günümüz Türkiye’sinin gündeminden düşmeyen, siyaset ve ekonomi tartışmalarının kimilerine göre ayrılmaz bir parçası olan yolsuzluk tartışması, yapılan bilimsel çalışmalar ve incelemeler dikkate alındığında önemini artırmayı sürdürmektedir. Yapılan araştırmalar sonucunda, ekonomik büyüme ve yolsuzluk arasında doğrudan etkileşimli bir bağlantı olduğu saptanmıştır. Buna göre yolsuzluk, iç ve dış yatırımları negatif yönde etkileyerek, vergi gelirlerini azaltarak ve kamu […]
Gökçe Gökçen – Türkiye’nin Eğitimde Acil İhtiyacı: Kamuculuk
Geçtiğimiz gün ve haftalarda iktidarın toplumu kutuplaştırma aracı olarak kullandığı terör, güvenlik, dış politika, LGBTİ+’lar, başörtüsü gibi konular gündemi meşgul ederken; toplumun bütününü rahatsız eden eğitim sorunu yeterince tartışılmıyor. Oysa yaptığımız çalışmalarda hangi bölgede yaşarsa yaşasın, hangi aile yapısına sahip olursa olsun ve hangi kimlikten olursa olsun gençlerin tamamı eğitim sisteminden şikayetçi. Eğitimde temel sorunlar: […]
Vecdi Sayar – Devlet – Sanat İlişkisi ve Sanatın Özgürlüğü
“…Türkülerimizi söyletmiyorlar bize, / Korkuyorlar Robson / Şafaktan korkuyorlar, / Görmekten, / Duymaktan, / Dokunmaktan korkuyorlar…” diye seslenmişti Nazım Hikmet, Amerikalı siyah şarkıcı Paul Robson’a… Sanatçıların yazgısı çağlar boyu sürdü gitti. İktidar sahiplerinin sanata bakışı hep aynı kaldı. Sanatçılardan yalnızca övgüler dinlemek istedi muktedirler. Kiliseden orduya, tüm iktidar sahiplerinin sanatçıdan beklentisi itaat oldu. Sahte demokrasilerde […]
Ahmet Oğuz Demir – Tarih Bu Kez Tekrar Etmemeli!
Bütün dünya oldukça zor bir dönemden geçiyor. Bir yanda tüm dünyayı etkileyen bölgesel gerilimler ve savaş; diğer yanda salgın ile birlikte derinleşen ve sonuçlarını görmeye başladığımız ekonomik ve sosyal dengesizlikler var. Türkiye ise bütün bu olumsuz küresel gelişmelerin üzerine kendi kendine bir kriz yarattı. Küresel ölçekte ve Türkiye’de yaşanan sorunlara tekrar döneceğim ama öncelikle ifade […]
Erdal Kart, Doğukan Doğan – Neoliberal Politikaların Sağlığa Yansıması: “İlaç Yokluğu”
Sağlık kavramı, Dünya Sağlık Örgütü’ne göre “fiziken ve ruhen iyi olma halidir.” Fiziken ya da ruhen iyi olmadığınızda bir sağlık kuruluşuna başvurursunuz. Hekim size bir tedavi yöntemi belirler; tedavi kimi zaman operasyonel olmakla birlikte, çoğu zaman ilaçla yapılır. Bu yazıda, neoliberal sağlık politikalarının, çok sık tercih edilen ilaçla tedavi yöntemi üzerindeki olumsuzlukları ve çıkmazları üzerine […]
Mehmet Şakir Örs – Kurtuluşunun 100’üncü Yılında İzmir ve İzmir’in Toplumsal / Siyasal Yaşama Etkileri
İçinde bulunduğumuz dönemde, güzel İzmir’imizin kurtuluşunun 100’üncü yıl dönümünü kitlesel etkinliklerle kutluyoruz. 9 Eylül’de İzmir’den yükselen coşkulu kutlama ve tarihsel çıkış, bütün ülkeye ve dünyaya mesaj veriyor. Kısacası, İzmir yine İzmirliliğini yapıyor! Bir bakıma İzmir, kurtuluşunun 100’üncü yılında da yine tarih yazıyor!.. Bir asır önce, İzmir’in kurtuluşunun gerçekleştiği 9 Eylül 2022 tarihi; aynı zamanda ülkemizin […]
Emre Özdemir – Seçimler Yaklaşırken AKP: Neredesin Dış Düşman?
AKP dış politikasının başat konsantrasyonunun dış politikayı gerektiği gibi yönetmek değil, dış politikayı araçsallaştırarak iç siyaset malzemesi yapmak olduğunu Sosyal Demokrat Dergi’deki önceki yazılarımızda örnekleriyle işlemiştik. Bu AKP ve Erdoğan için tesadüfi bir yönelim değil, son derece bilinçli bir tercihtir… Dış politika, oy verme eğilimlerinde direkt olarak ana belirleyici unsur olarak görülmese de dış politikanın […]
Aydın Cıngı – Avrupa’da Yeni Bir Popülist Sağ Dalga
2021 yılının güzünde düzenlenen Almanya ve Norveç seçimlerinde popülist sağcı partiler gerilemişti. Almanya’da AfD, Norveç’te FrP hatırı sayılır oy kaybına uğramışlardı. O vakit radikal sağın Avrupa’da erimeye başladığını düşünen yorumcular olmuştu. Bundan neredeyse tam bir yıl kadar sonra, 2022’nin Eylül ayında, bu kez popülist sağın İsveç ve İtalya’da yükselişine tanık olundu. Anlaşılan o ki, daha […]
Marcel Rauer – Kalkınma ve Göç Arasındaki İlişki: İki Farklı Şey mi?
Avrupa, gerçekten Afrika’da zorunlu göçün nedenleri ile mücadele etmek istiyorsa o zaman, önce Avrupa’dan yani kendisinden kaynaklanan zorunlu göçün nedenlerinden başlamalıdır. Göç ve zorunlu göç hareketliliği, uzun yıllardır Afrika için gündelik yaşamın bir parçası olduğu halde, Avrupa’da bununla ilgi tartışma, 2015 yılında, çok sayıda göçmenin Avrupa’ya gelmesi ile başlamış oldu. O yıldan bu yana göç […]
Şenay Yılmaz – Dünyada Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele Mekanizmaları
Kadına yönelik şiddet tüm dünyada ülkelerin ortak sorunudur. Cinsiyet eşitsizliği temelli bu şiddetin ortadan kaldırılması için ülkeler, hem yasal mevzuatları hem de uygulamalarını genişletme yolunda yoğun çaba sarf etmektedir. Bu yazı, başta Avrupa ülkeleri olmak üzere dünyanın farklı ülkelerinde kadın çalışmaları ve özelde kadına yönelik şiddetle mücadele alanındaki uygulamaları sunmaktadır. Dünyada kadına yönelik şiddetle mücadeleye […]
Ece Öztan – Sessiz İstifa, Genç Çalışan Yoksulluğu ve Umutsuzluğu Üzerine
“Sessiz istifa”, bir tiktok videosuyla yayılmaya başlayan bir akım olarak gündemimize girdi. Ama aslında yeni bir olgu değil. Sürekli çalışma, meşguliyet ve verimlilik kültürüne, uzun çalışma saatlerine karşı bir akım olarak dile geldi. Aslında “sessiz istifa” tanımlamasının hemen öncesinde pandeminin ilk dönemlerinde, “büyük istifa” (great resignation) 2021’de Çin’de sürekli rekabet ve aşırı çalışma kültürüne karşı […]