Burhan ŞENATALAR – Neo-liberalizm Döneminde ve Pandemiden Sonra Sosyal Demokrat Partiler
Bu yazının birinci bölümünde 1980 sonrasında yaşanan neo-liberal ideolojik hegemonya döneminde sosyal demokrasinin ve sosyal demokrat partilerin durumu ele alınmakta, ikinci bölümde ise pandemi sonrası dönemde sosyal demokrat dünya görüşünün ana yaklaşımlarının neler olabileceği üzerinde durulmaktadır. Pandemi sonrası dönem ifadesi sadece pandeminin etkileri ile sınırlı olarak kullanılmamakta, neo-liberal politikaların tam anlamıyla geçersiz olması anlamını taşıyan […]
SD Dergi 125/126 Çıktı: Siyaset – Mafya – Medya
Değerli okurlar, Artık „yine geciktik“ demekten utanır olduk; yaz bitip ve SODEV’in mekanında bir araya gelip yeniden organize olana değin bizi bağışlayacaksınız. Bu sayımızda SODEVMONİTÖR ve Sosyal Demokrasi tartışmaları yer almıyor. Ancak onların konularına dolaylı biçimde değinen yazılar var. Ayrıca bu kez arka kapağın da neredeyse ön kapak kadar işlevsel olmasına özen gösterdik. İlk bölümde […]
Ahu KARASULU – “Her şey Mafya ise, Hiç bir şey Mafya Değildir”*
Eskiden bir doktora tezi yazmıştım. Türkçe başlığı, “Türkiye’nin Mafyasını Anlamlandırmak: Kavramsal Çerçeve ve Ön Değerlendirme” idi. Dönüp baktım, 2005 yılında savunmuşum tezi. Beni bıraksalar, hala bu tezi yazıyor olabilirdim. Sonrasında, ihraç olunana kadar[1], bu tezden hareketle muhtelif dersler verdim –ki, adını “Mafya 101” koyamadığım “İktisadi Suçlar” dersi bunlardan birisidir. Tez ile ilgili okumaya başladığım dönem, […]
Gürkan Haydar KILIÇARSLAN – Türkiye’nin Omerta ile İmtihanı: Sedat Peker!
Dünyada bir ilk yaşandı. Genel olarak halk arasında “Mafya Babası, Mafya Lideri” olarak tanınan, resmi kurumların ve yasaların ise “Organize Suç Örgütü Lideri” demekten pek hoşlandığı bir figür, ülkenin ve gezegenin sayısız youtube içerik üreticilerini fersah fersah geride bırakarak sadece 9-10 video ile ve elbette etkin kullandığı diğer sosyal medya aygıtları vasıtasıyla Türkiye gündemini belirler […]
A. Babür ATİLA – Pinokyo
1993 yılının sonbaharında Bülent Tanla’nın sahibi olduğu zamanının en popüler siyasi araştırmalarını yapan Piar – Gallup Araştırma Şirketi bünyesinde, ülkemizin yetiştirdiği en nüktedan Avrupa Birliği uzmanlarından Can Baydarol ve sonradan Dışişleri Bakanlığı’nın değerli diplomatlarından olan Beliz Celasin ile beraber, tam da o günlerin havasına uygun, Gümrük Birliği üzerine sektörel araştırmalar yapmak üzere Avrupa Topluluğu departmanını […]
Dilek KARAFAZLI – Mafya veya Organize Suç Örgütleri
Suç işlemek amacıyla bir araya gelmiş organize bir topluluğu tanımlamada kullanılan „mafya“ terimi, son zamanlarda gündemi fazlaca meşgul etmiş durumda. Bunun en önemli nedeni siyasi ortamı, dili bu kadar açıktan etkileyebiliyor olmasından kaynaklanıyor elbette. Oysaki çok uzak olmayan bir tarihte mafya denilen toplulukların hükümetlerle gizliden kurduğu ilişkilerin deşifre olması ile gündem olağanüstü sarsılabiliyordu. Toplumun her […]
Söyleşi: Bahadır ÖZGÜR
Arkadaşımız Ece ÖZTAN’ın gazeteci Bahadır ÖZGÜR ile yaptığı söyleşi. Bu sayımızda gazeteci sevgili Bahadır Özgür ile bir söyleşi gerçekleştiriyoruz. Bahadır ile Susurluk kazasının meydana geldiği 1996 yıllarında aynı üniversitede öğrenciydik. Biliyorum ki Bahadır o günlerden bu yana, Türkiye siyasetinin de, siyasetin tam orta yerinde akan karmaşık ve ürkütücü ilişkilerin de takipçisi. Bu alanda çok iyi […]
Damla EROĞLU – Aile: Devletin Sağ Eli
AKP hükümetleri hiçbir zaman kadın dostu hükümetler olmadı ama 2011 yılından itibaren kadınların haklarına ve varoluşlarına karşı yürüttüğü cinsiyetçi politikalar çok daha görünür hale geldi. Kürtaj hakkının fiili olarak zorlaşması, Kadın Bakanlığı’nın Aile Bakanlığı’na dönüştürülmesi, nafaka hakkına yönelik sınırlandırıcı girişimler, TCK 103’te yapılmak istenen değişikliklerle çocuk istismarı faillerine af tanınmaya çalışılması, Boşanma Komisyonu Raporu bunların […]
Görkem Kelebek KÜÇÜKARSLAN – Covid-19 Pandemisinde Kadınları Düşünmek
Covid-19 pandemisi var olan toplumsal düzenin dönüşümüne sebep oldu ve olmaya da devam ediyor. Bu dönüşüm ve değişimin etkilerini yavaş yavaş görmeye ya da olası projeksiyonlarını anlamaya çalışıyoruz. Yaşadığımız bu değişimler gerek sosyo-ekonomik, gerek biyolojik, gerekse psikolojik etkiler yaratarak herkesi etkiledi. Etkilenen gruplardan biri, olası tüm krizlerde olduğu gibi yine kadınlar oldu. Kırılgan grupta olan […]
Ebru IŞIK – Kadınlar, Genç İşsizler, Kültür Sektörü Emekçileri: Karanlıkta Bırakılanlar ya da Bir Turnusol Olarak Covid-19
Salgının ikinci yılını geride bıraktık. Bu yazının kaleme alındığı günlerde kademeli bir normalleşme süreci yaşanan Türkiye’de kimi sektörler ve bu sektörlerin çalışanları için tünelin sonunda cılız da olsa bir ışık belirdi. Özellikle tam kapanma olarak isimlendirilen dönemin ardından yavaş yavaş faaliyetlerine izin verilen sektörler salgının açtığı yaraları iyileştirmek için kolları sıvadı; hizmet sektöründe küçük de […]
Tansu ÖZCAN – Korku Siyasetinde Süngünün Ucundakiler Olarak Vatandaş
Okuyanlar bilir. “Panoptik Model Bağlamında Korku Siyaseti” adlı yazımda, korkunun meşruiyeti, meşruiyetin iktidarı büyüttüğüne ama iktidarın sürdürülebilirliği açısından tek başına korku unsurunun yeterli olmadığına ve bu bağlamda siyasi erkin başvurduğu pratiklerden gözetimin bir araç olarak kullanımına değinmiştim.[1] Devam niteliği taşıyan bu yazıda, siyasetinin öteki bileşeni “vatandaş”ın, iktidarın arzusunun aksine, bir nesne değil; özne oluşu ele […]
Emre ÖZDEMİR – “Türk Dış Politikası 2030” için İlham Kaynağı: İsmail Cem’in Dış Politika Anlayışı
Sosyal Demokrat Dergi’nin 101/102. sayısında “Türk Dış Politikası: 2030 – Fabrika Ayarları ve Daha Fazlası” başlıklı yazımızda AKP dönemi sonrası, “AKP dış politikasının” “Türk dış politikasına” verdiği büyük hasardan kurtuluş için yol planı önerilerimizi sıralamıştık. Bu yazımızda, bahsettiğimiz yol planı için ilham aldığımız bir dönemi, İsmail Cem’in dışişleri bakanlığı dönemini, bize gelecek için ışık tutmak […]
Mustafa KOÇANCI – Mümkün Olan Bir Değişim ve Değişimin Yakınlığı Üzerine
Siyasetle ilgilenenlerin yakından bildiği, oldukça sık kullanılan bir söz vardır: “Somut koşulların somut tahlili”. Bu ifade, aslında materyalist felsefeye dayanarak, içinde bulunulan durumun tüm yönleriyle ve duygusal etkilerden arındırılmış olarak değerlendirilmesi gerektiğine işaret ederken aynı zamanda izlenecek siyasal stratejinin de yine hayaller ve duygulardan uzak, gerçekçi tahlile aykırı düşmeyecek şekilde analiz edilmesi anlamına gelir. Doğru […]
Yusuf Can GÖKMEN – SODEV Gençlik Araştırması’na İlişkin Sonuçlar ve Görüşler
Sosyal Demokrasi Vakfı, geçtiğimiz 19 Mayıs’ta bir gençlik araştırması raporunu yayınladı. Raporun -bu kez grafik eşliğinde verilmeyen- çok çarpıcı sonuçları, Türkiye’de gençlerin gerek önceki nesillere gerekse Batı demokrasilerdeki akranlarına kıyasla içinde bulunduğu en önemli sorunlardan birini açıklıkla ortaya koydu: Türkiye’de gençler ailelerinden daha eğitimli fakat daha yoksul. Ön lisans, lisans ve lisansüstü eğitim düzeyinden, bölgeler […]
Zeynep ALTIOK AKATLI – Gençlik ve AKP
Gelmiş dünyanın dört bir ucundanAyrı dilleri konuşur, anlaşırızYeşil dallarız dünya ağacındanGençlik denen bir millet var, ondanız.* İktidara geldiği günden beri önceleri örtülü; palazlanıp yerine yerleştikçe de öz güvenli şekilde laik Cumhuriyet rejimini dönüştürmek üzere yola çıkan AKP bu dönüşüm için genç nesli hedef alarak bilinçli bir esaret politikası yarattı. Atatürk genç Cumhuriyeti kurarken daima ileriye […]
Murat AYDIN – Hegemonya Bağlamında Gezi ve Boğaziçi Direnişleri
Toplumlardaki sınıfsallık üretim ve üretime bağlı artı değerin oluşmasıyla belirginleşmiştir. Toplumun muktedirleri -egemenler/yönetenler/üst yapının temsilcileri- bir yandan sınıfsallığı meşrulaştırmanın araçlarını oluştururken -geleneksel anlamda dinsel yaklaşımlarla, modern manada ideolojiyle- diğer yandan zor gücünün kullanımı iktidarların varlıklarını sürdürmesinin olmazsa olmazı olmuştur. Politikliğin ayrılmaz parçası olan bu iki husus, yani rıza ve zor; maddi ve manevi birçok olguyla […]
Tuba TORUN – Atatürk’e Hakaret Sorunu
“Örgün Eğitimle Birlikte Hafızlık Projesi” kapsamında hafızlıklarını tamamlayan 136 öğrenci, Erdoğan’ın katılımıyla Ayasofya’da dün düzenlenen programda icazet aldı. Erdoğan’a yakınlığı ile bilinen Üsküdar Yıldırım Beyazıt Camii eski İmam Hatibi Mustafa Demirkan, Erdoğan’ın da dinlediği anlarda şu ifadeleri kullandı: “Bu ve bu gibi mabedlerin mabed olarak kalması için inşa edilmiştir. Öyle bir zaman geldiki bir asır gibi bir zaman içinde ezan […]
Ahmet ÖZER – İşleyen Süreçler ve Devam Eden Krizlere Sistemik ve Sosyolojik Bir Bakış
Giriş Türkiye epey bir süredir bazı süreçleri ve derin krizleri bir arada yaşıyor. Bu konuda bir söz var “bozulmadan yapılamaz” diye. Ancak tahribatın da bir alt sınırı olmalı, tekrar toparlanmaya imkan verecek bir sınır. Sanki şimdi o sınırda dolaşıyoruz gibime geliyor. Türkiye artık bu yükü çekemiyor; büyük harfler, iri laflar ve hamasi nutuklar, durumu artık […]
SD Dergi 123/124 Çıktı: Pandeminin En Ağır Varyantı: Türkiye Ekonomisi
Değerli okurlar, Ülkemizde bir süredir her gün bir öncekine çok benziyor, ama ondan biraz daha kötü. Bu sayıda işte tam da bu gidişi “ekonomi” ekseninde –ama çok geniş anlamıyla ve içerdiği tüm yönlerle birlikte- ele aldık. Dolayısıyla ana bölüm “ekonomi” bahsine ayrıldı. Bu konuda yedi yazımız ve bir kapsamlı söyleşimiz; ayrıca altı makale içeren “serbest […]
Ahmet Oğuz Demir – Salgında Sosyal Devlet Olmak ve Ekonomi
Salgında on dört ay geride kaldı. Bu satırlar yazılırken biz yine tam görünümlü kısmi kapanma sürecini yaşıyoruz. İngiltere, İsrail ve ABD başta olmak üzere birçok ülkede aşı uygulamaları oldukça hızlı ve etkin bir şekilde sürdürülürken, Türkiye aşı sorununu çözememenin güçlükleriyle yüzleşmeye devam ediyor. Aşılama yaygın bir şekilde gerçekleştirilmeyince de tam kapanma da bir zaruret olarak […]
Metin Özdemir – Sorun Para Politikasının Ötesinde
Türkiye ekonomisinin, son üç yılda gösterdiği zayıf büyüme performansı ve küresel düzeyde çok yüksek enflasyonun yol açtığı refah kayıpları, Covid-19 salgını ile beraber ağırlaşmış durumda. Odağında Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) ve para politikasının olduğu tartışmaların ise, fiyat istikrarı ile büyümeden hangisinin öncelikli olması gerektiğine indirgendiği görülüyor. Büyüme amacı öncelikli olarak benimsense de, politika faizinin […]
Deniz Beyazbulut | Zeynep Kandaz – COVID-19 Döneminde Türkiye’de Kadın ve Genç İşgücünün Görünümü
COVİD-19 salgını dünyada ve Türkiye’de işgücü piyasaları üzerinde eşi benzeri görülmemiş bir tahribat yarattı. Türkiye’de ise bu salgın nedeniyle yaşanan sosyoekonomik tahribata derinleşen ekonomik kriz eşlik ediyor. Ekonomik krizle birlikte salgın, çalışma hayatını doğrudan etkiledi. Türkiye’de ilk vakaların belirlenmesinin üzerinden 1 yıl geçti. Bu sürede yüzlerce işyeri kapandı, ücretsiz izin uygulamaları yaygınlaştı. Salgından en çok […]
Mehmet Şakir Örs – Salgın Sonrasının Ekonomik ve Politik Koşulları Sosyal Demokrasiyi İşaret Ediyor
Bir yılı aşkın süredir hayatımızı derinden etkileyen koronavirüs salgını, aynı zamanda tüm dünyada ekonomik, sosyal ve politik dinamikleri de değiştirip dönüştürüyor. Eski ölçütler, alışkanlıklar ve geçmişte sürekli yinelenen ekonomik – politik değerlendirmeler, giderek anlamını ve önemini yitiriyor. Artık, hayatın içindeki duruşumuzu ve hayata bakışımızı tümüyle gözden geçirip toplumsal ve siyasal gelişmelere yeni bir bakış açısıyla […]
Cem Okan Tuncel – Neoliberalizmin Krizi Refah Rejimleri ve Laiklik
Neoliberalizmin küresel krizi 2019 yılının sonbaharında Çin’de başlayıp, 11 Mart 2020’de Dünya Sağlık Örgütü tarafından “pandemi” olarak tanımlanan Covid-19 salgını, neoliberal sistemin ekonomik ve toplumsal krizini daha da derinleştirdi. Salgın, büyük istihdam kayıplarına ek olarak, var olan eşitsizlikleri daha da belirginleştirdiği için gelir adaletsizliğini ve yoksulluğu da artırdı. Pandeminin etkisi, özellikle kırılgan toplumsal gruplar üzerinde […]
Şengül Altan Arslan – Derinleşen Yoksulluğun Azaltılmasında Yerelden Çözümler: Kapsayıcı Yerel Yönetimler, Yoksulluk ve Dirençlilik Karşısında Güçlü Bir Alternatif Sunuyor
Yerleşik yaşamın başlangıcından bu yana insanlık, karşılaşılan ekonomik zorlukları kişilerarası ve aile içi yardımlaşma ve dayanışma modelleri ile aşmaya çalışmıştır. Devlet yapısı ve inanışlar da genellikle bu yardımlaşmayı teşvik etmiş; kimi zaman devletler de bizzat bu yardımlaşmada rol almıştır. Ancak bu alanda karşılaşılan en büyük değişim ve dönüşüm, sanayi devrimi ve modern devletin doğuşu yani […]
Gürkan Haydar Kılıçarslan – COVID-19 Diktatörlüğü!
2019 yılında iş nedeniyle toplam 22 defa İsviçre’ye, birkaç kez Almanya, Fransa’ya, 2 defa da ABD’ye gittim, ayıptır söylemesi… Hızımı alamadım ve heavy metal konserleri bahanesiyle tatilimi bile Ege’de Akdeniz’de değil de, 2 defa Romanya’da geçirdim. Son yıllarda uçak ile Türkiye dışına çıkmak bir çeşit bağımlılık haline gelmişti bende. Muhtemelen hayatımın en çok uçak yolculuğu […]
Söyleşi: CHP Genel Sekreteri Doç. Dr. Selin Sayek Böke
Arkadaşımız Ece ÖZTAN’ın CHP Genel Sekreteri Selin SAYEK BÖKE ile yaptığı söyleşi Zor zamanlar yaşıyoruz. Pandemi tüm dünyadaki gelir adaletsizlikleri, sınıfsal uçurumlar ve eşitsizlikleri daha da görünür kıldı. Ekonomiye ilişkin çok esaslı sorgulamaların zamanı bu anlamda. Siz hem sosyal demokrat bir siyasetçi hem de bir iktisatçı olarak yaşadığımız dönemden çıkışı nasıl görüyorsunuz? Dünya ekonomisi uzun […]
Aydın Cıngı – Zavallı Ülkem
Türkiye bir yerlere doğru sürükleniyor. Neden ve nereye? Bunu tam olarak bilen yok; hatta ülkeyi, boynuna geçirdiği kementle sürükleye sürükleye götüren kişi/kişiler bile tam bilmiyor. O nedenle, olan bitenin rasyonel bir açıklaması yok. Yine de şu son dönemde başımıza gelenleri bir gözden geçirelim. Kafasına vurulup sağılan ve güdülen toplum Ülkenin ekonomik potansiyeli yüksek; ama ya […]
A. Babür Atila – Başkaldırı
İnsanı insan yapan şey nedir? Doğadaki diğer canlılardan ayıran şey nedir? Buna birçok farklı yanıt verilebilir. Hepimizin hayat serüveni içerisinde, sorguladığımız birçok tecrübe bize bu sorunun yanıtı için farklı ipuçları vermiştir. Ben kendi yanıtımı bundan tam 10 yıl önce buldum. 43 yaşında… XXX Hindistan… Her halde dünya üzerinde en fazla merak uyandıran ülkelerin başında gelmektedir. […]
Hilal Gençay – Bir Sosyal Psikolojik Mesele Olarak İstanbul Sözleşmesi
Tam adı Kadınlara Yönelik Şiddet ve Aile İçi Şiddetin Önlenmesi ve Bunlarla Mücadeleye İlişkin Avrupa Konseyi Sözleşmesi olan İstanbul Sözleşmesi’nden Türkiye’nin çekilme niyeti 20 Mart 2021 tarihinde bir Cumhurbaşkanı kararı olarak duyuruldu. O günden bu yana, hukukçular ve siyaset bilimciler başta olmak üzere pek çok kişi meseleyi farklı disiplinler açısından ele alarak yazdı. Ben de […]