Murat Aydın – Erbakan Anmasının Düşündürdükleri…
Türk siyasal yaşamındaki modernleşme sürecinin kurumsal yapılara yönelik köklü müdahalelerine karşın, toplumsal dokudaki seyrinin aynı düzeyde olmaması; siyasal ve toplumsal yönelimi büyük ölçüde belirlemiştir. Aslında modernleşmenin Osmanlı siyasal kültürüne ilişkin genel değer yargılarını tedavülden kaldırma çabası, Türk siyasal yaşamının içinde bulunduğu tarihsel girdabın bir yansımasıdır. Daha doğrusu modern toplum ve devlet düşünselliğinin geleneksel topluma sirayet […]
Gülgün İncirli Kıran – COVID-19 Meslek Hastalığı Kabul Edilmelidir
Pandemide geride bırakılan bir yılın ardından ülkemizde sağlık çalışanı ölümleri 400’e yaklaşırken dünya genelinde en az 17 bin sağlık çalışanı COVİD-19 nedeniyle hayatını kaybetti. Sağlık çalışanları, insanları COVİD-19’a karşı güvende tutmak için kendi hayatlarını ortaya koydukları halde yeterince önemsenmemenin, önceliğin toplum sağlığından çok sermayeye verilmesinin, bilimsellikten ve şeffaflıktan uzak sağlık politikalarının bedelini hasta olarak ya […]
Mustafa Akın Özerdem – Uzaktan Hükümet Olunur, Yerelden Yöneti(şi)lir
“Bütçe yapmak, politika yapmaktır” der; birileri. Doğrudur! 1215 yılında Magna Carta’dan bu yana bütçe yapma hakkı, önce parlamentoları yarattı; günümüzde temsili demokrasiye olan güvensizlik, beraberinde doğrudan demokrasi, katılımcı demokrasi, güçlendirilmiş yerel yönetimlerle birlikte “katılımcı bütçe” kavramlarını gündeme getirdi. Bütçe hakkının, kamu hizmetlerinin neden kamu birimleri tarafından sunulması gerektiği; sunulacak hizmetin türü, hedef kitlesi, miktarı, dağılımı; […]
Gazi Zorer – CHP’de Örgütsel Sorunlar ve Çözüm
Bir siyasi partinin başarılı olması için üç temel şart sayılabilir. İyi bir fikre sahip olmak: Çağdaş bir ideoloji; buna uygun, halka umut veren, heyecanlandıran, güzel bir gelecek hikayesi olan parti programı, geniş toplum kesimlerini kapsayan amaç ve hedefleri olmak. Partinin programını, güncel amaç ve hedeflerini, günlük politikalarını seçmene ulaştırmak, güven vermek, umut aşılamak ve halka […]
SD Dergi 121/122 Çıktı: “Kurumlar Yıkıma Uğratılırken…”
Sunuş Değerli okurlar, Bu sayıdaki eksiklerimizi, baştan belirtmiş olalım, kaç aydır yaptığımız üzere yine pandeminin sırtına yükleyeceğiz. Gerçekten de dergiyi, birbirimizle hiç bir araya gelmeksizin oluşturabilmek kolay olmuyor; eskiden kararları yüz yüze çabucak verip uygulayıverdiğimiz “güzel” günleri dergiyi yaparken daha da çok arıyoruz. Önce bu sayıda bulamayacaklarımızı açıklayayım: SODEVMONİTÖR yok ve de artık belki ancak […]
Aydın CINGI – Büyük Yalanlar ve Toplumun Tüm Kurumlarıyla Çökertilmesi
Bize çocukken yalan söylemenin ayıp olduğu ve gerçeğin “mutlak” bir kavram olup yalana daima üstün geleceği öğretildi. Ancak siyasal yaşamı izledikçe gerçek ile yalanın iç içe geçebileceğini öğrendik. Aslında yalanlar, onlara inananlar tarafından gerçekmiş gibi algılanabiliyor. Yalan, onların gerçeği oluyor. Tam da bu olgu, gerçeğin mutlaklığını ve her dem geçerliliğini sakatlıyor. O andan itibaren algı […]
A. Babür ATİLA – Repubblica
Yalnız adam “Evet Babür”dedi. “Artık sokakta elime bir simit alıp rahatça yürüyemiyorum bile…” Ülkemizin yüz akı, tiyatro sanatçısı, komedyen bir dostun yıllar öncesinde bir gece beni evime bırakırken arabada sohbet ettiğimiz esnada söylediği bu cümle beni derinden etkilemiştir. Sahneye ilk çıkmaya başladıkları dönemde, tiyatrodaki arkadaşlarıyla oyun sonrası İstiklal Caddesi’nde arzı-ı endam ederken kimsenin kendilerinin farkında […]
Mehmet DURAKOĞLU – Hukuksuzluk Geleceğe Taşınamaz
Ülkemizde yaşanan gelişmeleri doğru okuyabilen bireyler, uzun bir süreçten bu yana yaşananları değrlendirirken giderek otoriterleşen bir yapının egemen olmaya başladığını anlamakta güçlük çekmiyor. Otoriter yapılar için sonraki hedef totaliterizme ulaşmak olduğuna göre, geleceği biçimlendirme iddiası içinde olan her iki yan için de mücadele kaçınılmaz oluyor. Bugün, barolardan başlayarak diğer meslek odalarına da yaygınlaştırılacağı anlaşılan müdahaleler, […]
Emre ÖZDEMİR – Hariciye’nin Dış Politikanın Haricinde Kalışı
Adalet ve Kalkınma Partisi (AKP)’nin dış politika başarısızlıklarının ana nedenlerine ve “Türk Dış Politikası”nın “AKP Dış Politikası”na dönüşünün temeline baktığımızda karşımıza şu olgular çıkmaktadır: . Geçtiğimiz yazılarımızda sıkça irdelediğimiz gibi dış politikanın iç siyasete alet edilmek için yapılması; yani iktidarın başlangıcında meşruiyet aracı, sonrasında ise seçmen kitlesini konsolide etme amacı. Haliyle parti ve partiyle ilintili […]
Türker ERTÜRK – Türk Silahlı Kuvvetleri’ndeki Tahribat
Türkiye’de bütün devlet kurumlarında çok ağır tahribat var ve bu tahribat bütün hızıyla hala devam ediyor. Bu yüzden devletin işlerliği, kararlarındaki isabet yüzdesi, halkın güveni, iç barış ve dış dünyadaki itibarı çok kötü durumda. Bu yazımda size bu yaşamsal tahribatın nedenini, arka planını ve özellikle Türk Silahlı Kuvvetleri’nde (TSK) yarattığı ve yaratabileceği sonuçlarını anlatmaya çalışacağım. […]
Nevra AKDEMİR – TÜİK İstatistiklerinde “Bir Tuhaflık Var“
Aylık olarak yayınlanan TÜİK işgücü istatistiklerinde işsizliğin düşmesini, istihdamda düşmeyle beraber gördük. Daha önce de fiyatlar artarken enflasyonun düşük hesaplanması, sosyal güvenlik sisteminin anlaşılamaz şekilde fazla vermesi, şişen net hata noksan hesapları, diğer kalemlerden daha büyük hale gelen “diğer” kategorileri de tartışma konusu edilmişti. Kurumun aylık istatistiklerin önce eski ekonomiden sorumu bakan Berat Albayrak’a ve/veya […]
Sezen BAYHAN – Seçici İhmal ve İstikrarsızlaştırma Yoluyla Kamusal Eğitimin Tahribatı: Neoliberal-Muhafazakar Dönüşüm
Türkiye eğitim sisteminin neoliberal dönüşümü üzerine oldukça fazla tartışma yürütüldü ve yazı yazıldı. Bu tartışmalarda, dönüşümün mikro politikasına odaklanarak katmanlı yapısını ortaya koyan ve alan araştırmasına dayanan disiplinler arası çalışmaların eksikliği göze çarpıyor. Bu yazı, bu eksikliğe küçük bir ölçüde cevap verme amacı güdüyor. Yazı, ağırlıklı olarak kentsel dönüşüm ve eğitim mekanlarının etkileşimini araştıran bir […]
Tezcan KARAKUŞ CANDAN – TMMOB Her Hal ve Şart Altında Kendisini Yeniden Üretecek Potansiyele, Birikime ve Köklü Bir Geleneğe Sahiptir
1954 yılında kurulan ve 1961 Anayasası ile “kamu kurumu niteliğinde meslek örgütü” olarak tanımlanan TMMOB ve bağlı odaları, 1973 yılından bu yana iktidarların hedefinde. Kamuda çalışanların odaya üye olma zorunluluklarının kaldırılması, yabancı mühendis ve mimarların Türkiye’de çalışma koşullarının odalar tarafından denetiminin ortadan kaldırılması, odaların politika yapmalarının önünün kesilmesi önermeleri 1970’li yıllarda TMMOB ve odaların toplum […]
Onur ÇEÇEN – “Tıp Bir Sosyal Bilimdir ve Politika Büyük Ölçüde Tıptan Başka Bir Şey Değildir”
*Virchow Mide kanserinde bulgulardan birisi olan lenf düğümüne ismini veren Virchow, modern tıbbın doğuşundan beri tartışılagelen bir duruma da dikkat çekmişti. Sağlık dediğimiz şey yalnızca hastalıkları mı içerir yoksa sağlık nelerin sonucunda sağlanabilir. Engels’in İngiltere’de Emekçi Sınıfın Durumu kitabı da bu yazının en önemli eserlerden birisidir. Türkiye’de modern tıp eğitimi, özellikle ordu sağlığını geliştirmek amacı […]
Ahmet ÖZER – Yeni Anayasa Nasıl Yapılmalı ve Ne İçermeli?
Son günlerde Cumhurbaşkanı Erdoğan yeni bir anayasa yapmak gerektiğini ortaya attı. Buradaki asıl amacı bir kenara bırakıp bir anayasaların nasıl yapılacağı üzerinde duracağım. Lakin bundan sonra, seçim sürecinde ve seçimden sonra anayasa değişikliği konusu gündemimizi oluşturacak. Bilindiği üzere Anayasa, bir ülkenin en üst değer yargılarının bileşkesi ve çimentosu olan yasaların anasıdır. Yasalar anayasadan kök alır ona göre […]
Murat AYDIN – Bir İktidar Hikayesi: Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi ve Cumhur İttifakı
Otoriter ve patrimonyalist yönetim anlayışı Türk demokrasi ve yönetim tarihinde başat iki özellik olarak halen varlığını koruyan iki kavramdır. Demokrasinin, seçime içkin değerlendirilmesi -diğer siyasal ve toplumsal şartlar dikkate alınmak kaydıyla- ve toplumsal dokudaki hegemonik kültür, siyasal olanın mahiyetini belirlemiştir. Bu belirleyicilik özelliği, politik olanın otoriterliğini öne çıkardığı gibi toplumsal dokunun siyasal iktidarı besleyecek şekilde […]
Üniversite Öğretim Üyeleri Derneği (ÜNİVDER)
Başkanı Prof. Dr. Gülhan Türkay Hoştürk ile Söyleşi
Üniversite Öğretim Üyeleri Derneği’nden ve kendinizden kısaca bahseder misiniz? Ünivder nasıl bir sivil toplum kuruluşu? Bilindiği gibi 12 Eylül askeri darbesinin tüm kurumlara olduğu gibi üniversiteler üzerinde de geri dönülmez etkileri oldu. Darbeci yönetim, üniversite öğrencilerini, hocalarını ve akademik özgürlükleri olanlardan sorumlularından tuttu. Üniversitelere çeki düzen vermek için de 6 Kasım 1981 de Yüksek Öğretim […]
Selin BUCAK – İngiltere’de Brexit ve Covid Sonrası İşçi Partisi’nin Rolü Daha Büyük Önem Kazanmaktadır
Birleşik Krallık’ın Avrupa Birliği’nden ayrılmasının gerçek uzun vadeli etkisini şu anda tespit etmek pek kolay değil. Bununla birlikte, yılın başından bu yana, bağımsız bir Britanya’da işçilerin yaşamlarının daha zor olacağını görebiliyoruz. Dolayısıyla, şu anda Muhafazakar Parti hükümeti tarafından yönetilmekte olan İngilterede İşçi Partisi’nin neler yapacağı veya yapabileceği giderek daha büyük önem kazanacaktır. İşçilerin haklarının korunması […]
Funda TOKER – COVID-19 Pandemisinde Tüm Dünya Güvende Olmadan Hiç Bir Birey Güvende Değildir
COVID-19 verilerinin derlendiği Worldometers internet sitesine göre, 5 Şubat 2021 tarihi itibarıyla Dünya genelinde Korona Virus Enfeksiyonu vak’a sayısı 112,555,857’ e ulaşmış, 2,296,354 kişi ise hayatını kaybetmiştir. Türkiye ise ABD, Hindistan, Brezilya, Rusya, Birleşik Krallık, Fransa ve İtalya’ dan sonra en çok vaka görülen ülkeler arasında 9. sırada yer almaktadır. Tüm dünyayı yaklaşık bir yıldır etkisi altına alan […]
Ayşe ÖZTÜRK – “Yılın En Marjinal Öğretmeni” Seçilmek
Pedagoji, Eski Yunanca paidagogeo (παιδαγωγέω) teriminden türemiş bir sözcüktür. En yalın haliyle bir çocuğa göz kulak olma veya bir çocuğu yetiştirme, eğitim ve öğretim sürecinden geçirme işi anlamlarına gelir. Bu işi yapan kimselere ise paidagōgós denmektedir. Antik Yunan’da, bir çocuğa okula gidip gelirken eşlik eden köle de aynı zamanda bir paidagōgós’tur.[1] Burada çocuğun eğitiminden ziyade […]
Kitap Tanıtımı – “İşte Hayat!”
Pandemi sürecinde tanımadığımız insanların yaşamlarında neler oldu, neler oluyor? Pandeminin başından beri evlere kapanmamızın da etkisiyle kendimize, kendi hayatımıza, gündelik yaşantımıza fazlasıyla odaklandık ister istemez… Peki, bu odaklanma bir noktadan sonra kendi çemberimiz dışında yaşananlara duyarsızlaşma noktasına kadar geldi diyebilir miyiz? Yaklaşık bir yıldır olağan şekilde akmayan hayatlarımızla her birimiz kendi içimizde bir sınavdan geçiyoruz […]
SD Dergi 119/120 Çıktı: “İkinci Yüzyıla Doğru, Bilinçle…”
Kasım-Aralık sayısını sizlere, yılın ancak son günlerinde ulaştırabiliyoruz. Son zamanlarda her eksikliğe bahane diye sunulan “pandemi dönemi” sorununu burada da devreye sokup bu gecikmeyi de yine COVID-19 musibetinin sırtına yıkalım. Dergi, Ertan Aksoy’un -daha önce kamuoyuna da sunmuş olduğu- “İşsizlik raporu” ve sayısal verilere ilişkin yorumları ile başlıyor. Aslında çok daha geniş kapsamlı olan araştırma […]
Ertan Aksoy – #SODEVMONİTÖR: İşsizler Raporu
Sosyal Demokrasi Vakfı, Aralık başında Türkiye genelinde gerçekleştirdiği anket çalışmasında işsizliğin yarattığı ekonomik ve sosyal sorunların gündelik yaşamlardaki somut yansımaları ortaya koydu. Araştırma, işsizlik deneyimlerinde işsizlerin ekonomik, sosyal ve kültürel alanda direnme ve dayanma, hayatta kalma yollarını inceledi. %95 güven aralığında %4 hata payı ile 1067 örneklem üzerinden gerçekleştirilen araştırma, TÜİK’in Nuts1 tanımına uyan 12 […]
Mehmet Kabasakal – Türkiye’nin Yeni Anayasa İhtiyacı
16 Nisan 2017’de yapılan anayasa değişikliği ile Türkiye’nin rejimi değişmiştir. Yasama, yürütme ve yargı güçlerinin neredeyse tek kişi tarafından kullanıldığı bu sistem ile Türkiye yönetilemez. Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi adı verilen bu tek kişi yönetiminin, İktidar partisi içinde bile tartışıldığı medyaya yansımıştır. AKP’den ayrılan eski yöneticilerin açıklamaları da bunu doğrulamaktadır. Parlamenter sistemin terk edilmesi, iktidar partisi […]
İzzettin Önder – Ülkenin Resetlenmesi
Türkiye, Lozan’dan itibaren bazı dönemlerde krizlerle tanışmış, kimi zaman ağır hasarlar da almış olmasına rağmen, ekonomi alanında ve sosyal ve kamusal kurumlarda hiçbir zaman son iktidar dönemindeki kadar ağır travma yaşamamıştır. Bir yandan, 2000 krizinin tedavisi gerekçesiyle uygulanan IMF-Derviş programının ekonomide yarattığı yıkıcı etki, diğer yandan da mevcut siyasi iktidarın bazı saiklerle ülke üzerinde uyguladığı […]
Ercan Karakaş – Demokrasiye Geçişin Yolu
AKP 18 yıl önce demokrasi, hukuk, uzlaşma kültürüne dayalı siyaset iddiasıyla iktidar oldu. Programının önceliği olarak yoksulluk, yolsuzluk ve yasaklarla mücadele edeceğini ilan etti. Diğer taraftan Avrupa Birliği’ne üyelik sürecinin devam ettirileceğine vurgu yaptı. AKP kurucuları partilerini, “muhafazakar demokrat” kimlikli bir parti olarak tanımladılar. Ancak siyasi İslam çizgisinde cemaatlerle ortaklık kurdular. Bu ortaklık FETÖ’nün darbe […]
A. Babür Atila – AVRUPA-LI-LAŞ-TI-R-ABİL-Dİ-K-LERİ-M-İ-Z-DE-N-Mİ-SİN-İZ?
Ciddiyet Cumhuriyet Halk Partisi’nin 25-26 Temmuz 2020 tarihinde düzenlediği 37. Kurultay’a, küresel salgın sebebiyle sadece oy kullanma hakkına sahip delegeler ve medya mensupları tarafından katılım sağlanabildi. Bu Kurultay’da, Genel Başkan Kemal Kılıçdaroğlu’nun okuduğu İkinci Yüzyıla Çağrı Beyannamesi, içerik itibarıyla herkesin altına imzasını atabileceği dört dörtlük bir metin. Kaleme kimler aldıysa, ellerine sağlık… Tam da1923’ten 2020’ye […]
Yüksel Taşkın – İktidarın Yoksulluğu Derinleştiren Politikalarına Yanıtımız Güçlü ve Hak Temelli Bir Sosyal Devlettir
Yazıya basit bir soruyla başlayalım: Mevcut iktidar 18 yılda yoksulluk sorununu çözebildi mi? Yanıt çok açık: Hayır. Yoksulluğu aşmayı değil idare etmeyi tercih etti. Dahası bunu bir seçim stratejisine çevirdi. Milyonlarca yoksul ve yoksun vatandaşı keyfiliğe ve bağımlılığa mahkûm eden bu anlayış, iktidarda kalmanın en kolay yolu olarak görüldü. Covid-19 krizi, yukarıda eleştirdiğimiz yaklaşımın ne […]
Ozan Bingöl – İkinci Yüzyıla Çağrıda Vergi Sorunu
CHP Genel Başkanı Sayın Kemal Kılıçdaroğlu’nun açıkladığı İkinci Yüzyıla Çağrı Beyannamesi sadece siyasi açıdan değil, ekonomik ve toplumsal açıdan da çok önemlidir. Bu belgeyi tüm yönleriyle tartışmak, ülkemizin demokrasisine katkı sunacaktır. Bu çerçevede ben de, çalışma alanım olan 7. madde üzerinde bu tartışmalara katkı sunmak isterim. Geliri adil dağıtabilmek için vergiyi adil toplamak gerekmektedir. Ayrıca […]
İhsan Kamalak – Güçlü Demokratik Parlamenter Sistem Demokratik Siyasal Partiler İster
İktisadi, toplumsal ve siyasal alanlarda olağanüstü bir dönemden geçen Türkiye’de, sorunların çözümü için ileri sürülen önerilerin başında, “güçlendirilmiş demokratik parlamenter sistem” geliyor. CHP Genel Başkanı Sayın Kemal Kılıçdaroğlu da 25 Temmuz 2020’de yapılan 37. Olağan Kurultayı’nda “İkinci Yüzyıla Çağrı Beyannamesi”nde bu vaadi bir kez daha belirtti. Tartışma konusu Türkiye olunca, güçlendirilmiş demokratik parlamenter sistem kavramını, […]