Ercan KARAKAŞ – Gerçek Demokrasiyi Kurmak

Demokrasi kavramı antik Yunan’da, Atina’da ortaya çıktı. Yüzyıllardır gündemde olan, konuşulan, genelde savunulan bir kavram, bir yönetim biçimi. Bu durum demokrasinin nihai bir aşamasına ulaşılamadığını, daha doğrusu hiçbir aşamanın nihai olmayacağını gösteriyor. Çünkü demokrasi, demokratik yöntem ve pratikler, toplumlardaki değişime, sosyal ekonomik kültürel gelişmelere bağlı olarak kendisini yenileyebiliyor. Elbette bu yenilenme kendiliğinden olmuyor. Demokratların mücadelesiyle […]

Mehmet Kabasakal – Laiklik, Demokrasi ve Türkiye

Laiklik, demokratik hukuk devletinin temel taşıdır. O nedenle, demokrasi laik düzenlerde yerleşip güçlenebilir. Modern kullanımında laiklik felsefi, hukuksal ve siyasal açıdan farklı anlamlar taşır. Felsefi açıdan laiklik, inanç yerine aklın, araştıran, sorgulayan anlayışın egemen olmasıdır. Hukuksal açıdan laiklik, devletin din kurallarına dayanmamasıdır. Siyasal açıdan laiklik ise, siyasal iktidarın dinsel güce dayanmamasıdır. Bu anlamda laiklik, din […]

O. Suat Özçelebi – İki Dudak Demokrasisi ve Demokratik Siyaset

Güçlü parlamento, gerçek milli irade ile seçilmiş milletvekili ile mümkün… Parlamenter demokrasiden “Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi” adında bir tür başkanlık rejimine geçtiği tarihten bu yana Türkiye, yeni rejimin sıkıntılarını yaşamayı sürdürüyor. Bir başkanlık rejimi olarak literatürde yer almayan Türk tipi “Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi” (CHS) Türkiye’yi sadece bir parlamenter sistem olmaktan çıkarmadı. Temelde kuvvetler ayrılığının en güçlü […]

Selin Sayek Böke – Bilgiyle Demokrasiyi Var Etmek, Demokrasiyle Bilgiyi Büyütmek

Dünya hızla değişiyor. Ekonominin üretim biçimleri, dünyanın uluslararası ilişkiler düzeni, toplumların yapıları ve siyaset birbirleriyle derin bir biçimde etkileşerek değişiyorlar. Bilgi çağının ortaya çıkarttığı sonuçlar istihdam alanlarımızı, kurduğumuz sosyal iletişimleri, bu iletişimlerin ortaya çıkarttığı toplumsal dinamiği, o toplumsal dinamiğin siyasi temsil biçimlerini değiştirerek her birimizin hayatına değiyor. Bilgi teknolojileri devrimi ekonomiden siyasete değişimi tetikliyor. Her […]

Ece Öztan – Toplumcu ve Akıllı Belediyecilik

Mekan; etnikleşmiş, sınıflanmış ve cinsiyetlenmiş öznelliklerin, asimetrik güç ilişkilerinin ve sosyal hafızanın üretilmesinde önemli bir haznedir. Bu nedenle kentsel mekanlar sosyal politikaların yerelleşmesi bakımından da karşı hegemonya zeminidir. Toplumcu belediyecilik; kentsel mekandaki asimetrik güç ilişkileri ile siyasi ve mekansal dışlama pratiklerini dönüştürmek, sosyal devleti gündelik yaşamlarda somutlaştırmak ve müşteri ya da kullanıcı değil de yurttaş […]

Yüksel Taşkın – Demokrasi İttifakının Amacı Sivil Anayasa Yoluyla Güçlendirilmiş Demokrasiyi İnşa Etmek Olmalıdır

Demokrasi ittifakının amacı sivil anayasa yoluyla güçlendirilmiş demokrasiyi inşa etmek olmalıdır Ülkemizde yıllardır sağlıklı bir siyasi tartışma yürütülemiyor. Önümüzde seçimsiz bir dönem var. Uzun süredir ertelediğimiz siyasi tartışmalara geri dönmenin tam zamanıdır. Muhalefet güçlü bir enerji ve direnç üretmeyi başarıyor. Artık bu enerjinin bir gelecek vizyonuyla taçlandırılması gerekiyor. Dünyada otoriter rejimlerden nasıl çıkıldığını inceleyen literatür, […]

Kuvvet Lordoğlu – Bir Kavşak Noktasına Yaklaşırken…

Her yazının en az bir okuyanı vardır. Bu okuyan bazen yazının sahibi bile olabilir. Yazılan yazının yayımlandığı yer bir gazete sütunu içinde ise yazının ömrü kısa, bir kitapta makale ise ömrü belki biraz daha uzun sürebilir. Genel olarak yazının müellifi, yazısının hiç okunamadığını bilse bile, yazısında kaleme aldığı düşüncelerini bir ölçüde fikir dünyasında dolaşıma soktuğunu […]

Ulrike Guérot – Gerçek Bir Avrupa Demokrasisi Nasıl Oluşabilir?

Almanya’daki seçim kampanyası dolayısıyla Türkiye’nin Avrupa Birliği’ne (AB) giriş müzakerelerinin askıya alınıp alınmaması tartışmalarının tam da gündemde olduğu günlerde, bir Türk dergisine Avrupa’nın geleceğine ilişkin bir makale yazmak garip görünebilir. Müzakerelerin kesilmesi, AB-Türkiye ilişkileri açısından, fiilen onbeş yıl gerileme anlamına gelecektir. Çünkü Türkiye’nin AB ile müzakerelere, Ekim 2004’te, başlamasına yol açan yakınlaşma, geçen on yıllık […]

Oğuz Oyan – AKP, MHP ve Sağ Örgütlenmelerle Demokrasi Mümkün mü?

Kapitalizm-Demokrasi özdeşliği kurulabilir mi? Kapitalist sistem ile demokrasi ilişkileri inişli-çıkışlıyken, Türkiye gibi geç kapitalistleşen bir ülkede bu ilişki daha da sorunlu değil midir? Daha geniş kapsamlı olmakla birlikte asıl başlangıç sorusu budur ve ana başlıktaki soruya geçmeden önce kısaca yanıtlanmasına girişmek gerekir. 17.yüzyıldaki İngiliz Devrimi’nin, 18.yüzyıl sonlarından itibaren Amerikan bağımsızlığı ve Fransız Devrimi’nin açtıkları yollar, […]

Çiğdem Aydın – Laiklik Olmadan Demokrasi Mümkün mü?

Geçtiğimiz Ağustos ayında elektronik posta kutuma bir gönderi düştü. SODEV benden, Eylül ayında yayınlanacak Sosyal Demokrat Dergi için “Laiklik Olmadan Demokrasi Mümkün mü?” konulu bir makale yazmamı istiyor, cevabım olumsuz ise, bunu da 15 Ağustos’a kadar bildirmemi rica ediyordu. Günlerce bu makaleyi yazabilir miyim diye düşündüm. Sonunda, yazamayacağıma karar vermiştim ki, sevgili Aydın Cıngı aradı […]

Mehmet Şakir Örs – Güncel Görev, Otoriterliğe Karşı Demokrasiyi Örgütlemek

Toplumsal ve siyasal alanda “otoriterleşme”, anlamıyla – içeriğiyle klasik ama aynı zamanda güncel bir tanım… Bu nedenle de oldukça önemli… 65/66. sayısını bu temaya ayıran Sosyal Demokrat Dergi’nin, doğru bir zamanda doğru bir iş yaptığını düşünüyorum. Son dönemde ülkemizde yaşanan siyasal gelişmeler, dünyada yaşananlardan kopuk değildir. Ayrıca bu konunun tarihsel bir altyapısı da vardır. Ülkemizdeki […]

Osman Korutürk – İçinde Bulunduğumuz Ortamda Ana Muhalefetin Büyük Sorumluluğu

“Önce ekmekler bozuldu” diye başlar Oktay Akbal’ın aynı adı taşıyan ünlü öyküsü. “Önce ekmekler bozuldu. Sonra herşey…” Başlangıçta ülkedeki muhafazakarların, demokrat ve liberal kesimlerin önemli bir bölümüyle sonradan ‘yetmez ama evetçi’ olarak anılacakların; dışarıda ise ABD ile AB başta neredeyse bütün Batılı ülkelerin heyecanla desteklediği AKP Türkiye’sinde de “Önce dış politika bozuldu. Sonra herşey…” AKP’nin […]

İnternet Çağında Demokrasi

Politika paranın ve büyük holdinglerin boyunduruğu altında oldukça, yeni iletişim kanallarının şeffaflık ve toplumsal katılım ile ilgili vaadi sonuçsuz olacaktır. Oysa internet devrimi demokrasinin yenilenmesi adına büyük bir potansiyele sahip: Herkesin katılabildiği, bir otoritenin olmadığı ve akılcı bir biçimde tartışma olanağı gerçek anlamda internet yolu ile sağlanabiliyor. Kamunun hâkim medya yolu ile sadece tek tipleşmiş […]

İbrahim Kaboğlu – Parti Programlarında İnsan Hakları ve Demokrasi Ekseni

          Önce hacim (nicelik), sonra içerik (nitelik) yönünden bakalım: AK Parti Beyannamesi, toplam 376 sayfa; “Demokratikleşme ve yeni anayasal sistem”e ayrılan sayfa sayısı 50. CHP “Seçim Bildirgesi 2015” toplam 200 sayfa; “Özgürlük, Hukuk Devleti ve Demokrasi”ye özgülenen sayfa sayısı 20 (s.18-37). “Toplumsal onarım ve huzurlu gelecek” başlıklı MHP seçim beyannamesi; toplam […]

Tanju Tosun / Yusuf Can Gökmen – Partilerin Kürt Sorununa Yaklaşımları Bağlamında Demokrasi ve Demokratikleşme Tahayyülleri

  Türkiye kamuoyu 2009’dan beri zaman zaman süreklilikte aksaklıklar yaşanmasına rağmen “Demokratikleşme Süreci”, “Çözüm süreci”, “Milli Birlik ve Kardeşlik Projesi”, “ Kürt Açılımı” gibi beraberinde oldukça kompleks değişim ve dönüşümleri barındıran bir süreci yaşıyor. Bu süreç, Türkiye siyasetinde olası radikal kırılma hatta bölünmeye yol açan tarihsel bir sorun boyutunu oluşturması bakımından da ele alınmayı gerektiriyor. […]

Başar Yaltı – Bilginin Demokratikleşmesi ya da Bilgiyi Siyasallaştırmak

            “Artık yeni bir şey yok. İcat edilecek her şey icat edildi.” Amerikan Patent Dairesi Başkanı Charles H. Duell 1899’da böyle diyordu. Oysa sonraki yıllarda bilgi patlaması yaşanmaya başladı. Türkiye’de bile yılda onikibin den fazla patent alınıyor. Günümüzde, bilimsel bilginin her iki ya da üç yılda bir ikiye katlandığı söyleniyor. […]

Asbjørn Wahl – Avrupa’nın Emeği: Toplumsal Sözleşme’nin İdeolojik Mirası

          Monthly Review, Volume 55, Issue 08 (Hakan Tanıttıran tarafından kısaltılarak çevrilmiştir.) Asbjørn Wahl, Norveç belediye ve sağlık işçileri sendikası Fagforbundet’un yöneticisi ve Uluslararası Ulaşım İşçileri Federasyonu (ITF) Yol Ulaşım İşçileri Bölümü Başkan Yardımcısı. Avrupa sendikal hareketi derin bir politik ve ideolojik kriz içinde. Halihazırda sendikalar, üyelerinin acil ekonomik ve toplumsal […]