Ünal ÇEVİKÖZ – Suriye Sorunu ve Yanlış Hesabın Şam‘dan Dönmesi Üzerine…

Orta Doğu ve Kuzey Afrika’da (ODKA) 2011 yılında önce Tunus’ta başlayan, ardından Libya, Mısır ve Körfez ülkelerine yayılan, kısa sürede de Suriye’ye sıçrayan halk hareketleri, bölgenin en önemli aktörü olan Türkiye’nin dış politikasını da etkileyen bir süreçtir. Bu halk hareketleri karşısında izlenen dış politika, 2002 yılında başlayan AKP iktidarının ileri sürdüğü “Türkiye’nin Orta Doğu’da düzen […]

Aydın Cıngı – Göç Olgusuna İlişkin Genel Bakış

Derginin bu sayısındaki dosya konusuyla ilgili makalelerin her biri sorunun spesifik bir yönünü ele aldığından, eldeki yazı, bir tür “giriş” niteliğini taşımayı ve göç olgusuna genel bir bakış sunmayı amaçlıyor. Göç, bilindiği üzere, insan topluluklarının farklı nedenlerle daha elverişli yaşam koşulları elde etme çabasıyla kalıcı biçimde yer değiştirme talebinden kaynaklanır ve bu niteliğiyle tarihin bilinen […]

Ali Tirali – İsrail Seçimleri Üzerine

İsrail sadece Yakın Doğu’nun değil, tüm dünyanın en özgün, kimlik açısından en ayrıksı ülkelerinden biri. Dünyanın bu tek Yahudi çoğunluklu ülkesi, daima tehdit altında ve savaşların gölgesinde varoluşu, dini kimlik-ulusal kimlik arasındaki gerilimiyle yetmiş yılı aşkın süredir zor bir demokratik tecrübeyi yaşıyor. Evet, demokratik bir tecrübe, zira ülkenin üzerine kurulmuş olduğu dini-politik ön kabuller ne […]

Ulaş Töre SİVRİOĞLU – Suriye’de Sona Doğru: Muhalefet Neden Yenildi?

Türkiye’deki yoğun gündemden dolayı unuttuğumuz önemli bir olay var. Suriye’de savaşın sonuna gelindi. Silahlı İslâmî grupların İdlib’deki son direniş alanları günden güne daralırken, geriye sadece rejimle halen anlaşma şansı bulunan Kürt muhalefeti ile Türkiye destekli Özgür Suriye Ordusuna bağlı güçlerin elinde tuttuğu bazı kritik noktalar kalmış durumda. Ama tüm bu saydıklarımız, Suriye ordusunun ve müttefiklerinin […]

Ali TİRALİ – Arap İsyanlarını Anımsarken: Mezhep ve Siyaset

Sekiz sene evvel Paris’te talebeyken, ilki Tunus’ta başlayan Arap isyanlarının sadece Arap dünyasında değil, Batı dünyasında da yarattığı ilgi ve heyecana şahit olmuştum. Yoksul seyyar satıcı Muhammed Buazizi’nin kendini yakmasından itibaren patlak veren olaylar Tunus’u karıştırmış; kitlesel nümayişler Zeynel Abidin bin Ali’yi ülkeden kaçmaya yöneltmiş; Paris’te de kalabalık bir Magribli Arap diasporası mevcut olduğu için […]

Zelal Özdemir • Derya Göçer Akder – İran Örneği Üzerinden Ulusal-Uluslararası İlişkisini Anlamak

Son dönemde dünyada ve özellikle Ortadoğu’da yaşanan gelişmeler bizi ulusal- uluslararası ilişkisini yeniden düşünmeye sevk ediyor. Suriye’deki savaşla iyice görünür hale gelen, uluslararası siyasetin ulusal siyaset üzerindeki ‘dayanılmaz ağırlığına’ dair yapılan analizler, her ne kadar tek yönlü olsa da, hem akademik hem siyasi çevrelerde oldukça yaygın. Bazen komplo teorisi aşamasına ulaşan bu değerlendirmeler aslında bu […]

Deniz Tansi – Ortadoğu’da Küresel Muhafazakarlık ve Yeniden Realizm

Tarihsel süreç içinde, büyük güçlerin rekabet ve savaş alanı olan Ortadoğu, ne yazık ki akıllara; kan, gözyaşı, çatışma ve terörle geliyor. Trump’ın ABD başkanlığı görevini üstlenmesinden sonra farklı bir Ortadoğu tasarımıyla karşı karşıya gelinmiş görülüyor. Her ne kadar özde bir değişiklik kaydedilmiyorsa da,  Obama dönemindeki “sözde Arap Baharı”, “ılımlı İslam”, “İhvan” ve “Katar” başlıklı siyasalar, […]

Deniz Tansi – Yerkürede Muhafazakar Koalisyon

İçinde yaşadığımız çağ, alışık olmadığımız, bazen de tarihin tekerrürü ya da döngüsüyle açıklamaya çalıştığımız bir kaotik çerçeveyi iç ve dış politikada insanlığa sunmaktadır. Başlıktaki “muhafazakar koalisyon” sözü, belki Napolyon savaşlarından sonra, 1815’teki Metternich Avrupası’nı, “Ancien Régime” yanlılarının, feodal güçlerin koalisyonunu çağrıştırabilir. Oysa günümüzde bir “eski rejim tahkimi”ni konuşmuyoruz. Zira Metternich’in görüşlerinin ağır bastığı Viyana Kongresi, […]

Erhan Keleşoğlu – AKP’nin Dış Politikasında Değişim ve Suriye

TSK’nın, Ağustos 2016’da, Türkiye’nin müttefiki olan ÖSO gruplarıyla birlikte önce Cerablus’a sonra da El-Bab’a yönelik başlattığı Fırat Kalkanı Operasyonu’yla birlikte yaklaşık beş senedir süren ve vekiller üzerinden müdahil olunan Suriye İç Savaşı’nda başka bir aşamaya geçildi. Peki bu aşamaya geçilebilmesi için politik zemin nasıl oluştu, oluşturuldu? Türkiye Suriye’de hangi nedenlerle bu noktalara geldi Türkiye, Arap […]

Aydın Selcen – Gelecekte Geçmişe Hoşgeldiniz

Yüzünüzü bir yana döndüğünüzde, doğal olarak sırtınızı aksi yöne dönmüş olursunuz. Buna “üçüncü halin olmazlığı” da diyebiliriz mantık bilimi terminolojisiyle. Herkesi aynı anda memnun etmenin olanaksızlığı da denebilir. Stratejik derinliğin bitip şark kurnazlığının başladığı yer de. Veya bir önerme, özellikle dış siyaset alanında, anlam ifade ediyor mu diye test etmek isterseniz, onu İngilizce gibi geçer […]

Deniz Tansi – Bölgesel Liderlik Hayallerinin Finali: Halep

Türkiye, 2002’den beri süren siyasal atmosferde, 2015’ten itibaren yapısal bir kaosa girdi. Batılı müttefiklerin, son zamana kadar “demokratikleşme”, “vesayet rejimini yıkma” adına desteklediği siyasal iktidar, 2007’deki cumhurbaşkanlığı krizi ve seçiminden sonra hızlı bir tasfiye girişimine odaklandı. 2015’teki “iki seçim arası” yaşanan atmosferde ülkenin içine düştüğü buhran, 2016 biterken ve 2017’yi karşılarken çok daha fazla yoğunlaştı. […]

Deniz Tansi – Musul Rakka Hattında “Derin Refleksler”

22 Ekim 2016’da SODEV’in düzenlediği Dış Politika Çalıştayı’nda, barışa dayalı bir “sosyal demokrat dış politika”nın mümkün olabileceği ele alınırken, özellikle konuyu tartıştığımız zeminde öne çıkan başlık, “derin devlet” tarifi üzerine odaklanmıştı. Şöyle ki, 15 Temmuz kalkışması sonrasında, TBMM’ye davet edilen, eski İçişleri Bakanı Mehmet Ağar, DYP genel başkanlığına seçildiği Büyük Kongre’deki konuşmasında, kendisiyle ilgili “derin […]

Emre Özdemir – Ortadoğu Çıkmazında Siyasal İslam ve Türkiye

Gelin yazıya hipotetik bir yoklama ve çıkarsama ile başlayalım. Tahran’ın en merkezi yerinde, her yaştan ve görüşten insanların dolaştığı Valiasr Caddesi’nde 100 kişiye şu soruyu soralım: Denizde boğulan bir Suudi Arabistanlı ve bir İsrailli var ve siz sadece birini kurtaracaksınız, hangisini kurtarırsınız?… “İsrailli’yi kurtarırım” diyenlerin oranının %90 civarında olacağına iddiaya girebilirim! Aynı soruyu bu sefer […]

Ayhan Kaya – Türkiye ve Avrupa Birliği Bağlamında Mülteciler: Sorumluluğun Paylaşımı ve Uyum

2. Dünya Savaşı’ndan sonra yaklaşık 60 milyon insanın zorla yerinden edildiğine tanık oluyoruz. Bunların 28 milyonu ülkeleri içinde yerinden edilenler. 32 milyonu ise başka bir ülkenin sınırlarına giden yine zorunlu göç mağdurları. 32 milyon mültecinin, sadece 1,6 milyonunun sığınma için başvurabildiğini görüyoruz. Dolayısıyla eğer ülke içinde yer değiştirenleri hesabımızın dışında bırakacak olursak, uluslararası hukuk yaklaşık […]

Onur Alp Yılmaz – Siyaset Felsefesi Açısından Uluslararası Sistem ve Suriye Krizi

Amerika’nın Irak’a müdahalesiyle başlayan Baas rejimini ortadan kaldırma girişimlerini, bugün yaşanan sürecin temeli olarak nitelendirebiliriz. Amerika, Irak’ın Baas rejimine karşı yürüttüğü yok etme operasyonunda Baas rejimi ile beraber Irak Devleti’ni de, Irak ordusunu da ortadan kaldırdı. Irak’ta yeni bir düzen kurmaya çalışan Amerika, Obama’nın seçim vaadinin gerekliliği olarak, 2011’de henüz ortadan kaldırılan rejimin yerine yenisi […]

Aydın Cıngı – Paris Katliamı’ndan Küresel Kaosa

Batı ülkelerinin çoğunda ayın 13’ünün bir Cuma gününe rastlamasının uğursuzluk işareti olacağı vehmedilir. İnsanların çoğu, eskilerde kalmış bu batıl inanışa aklını takmaz. Ne gariptir ki, Paris’te gerçek bir katliamın yapıldığı 2015 yılının 13 Kasım günü de bir cumaya rastlayınca pek çok insan bunu anımsadı. Paris katliamı 13 Kasım 2015 Cuma akşamı, pek çok futbol meraklısı […]

Erol Kızılelma – Paris, IŞİD, Erdoğan (veya tersi)

Terör, her zaman belli güçler tarafından kullanılan bir enstrüman olmuştur. Sağdan soldan birçok terör örgütü, belli çıkarlar adına kullanılagelmiştir. Ama terörün toplumsal bir destek bulması ve bu boyutta toplumsallaşması, din ile bağlantısının kurulmasından sonralara rastlar. Özellikle, demokrasi kültürüne uzak, kendi rönesansını yapamamış topraklarda din unsurunun, terörün hayat bulmasında kolaylaştırıcı olduğu görülmüştür. Önceleri, hedefi fetvalarla belirlenen […]

Gökçe Gökçen – Avrupa Sosyal Demokrasisi ve Suriye Sorunu

Geçtiğimiz hafta Paris’te yapılan terör saldırılarının ardından, Avrupa Birliği (AB) dış siyasetine ilişkin bir konu Avrupa’nın gündemine belki de ilk kez bu kadar kalıcı bir şekilde oturdu. Avrupa’da sosyalist örgütlerle 2013 yılından bu yana süren ilişkilerim gereği, Avrupa sosyalistlerinin ve gençlik örgütlerinin Suriye konusundaki tepki ve görüşlerini yakından izlemeye çalışıyorum. Bunlardan yola çıkarak Fransa ve […]

Osman Korutürk – Seçim Sonrası Türkiye ve Ortadoğu’daki Gelişmeler

AKP’nin 1 Kasım seçimlerinde oyların %49,4 ünü alarak tek başına iktidar olması, dış politikamızın beş altı yıldan bu yana içine sürüklenmiş olduğu uçurumdan Türkiye’nin kendi iradesiyle oluşturacağı yeni akılcı politikalarla çıkamayacağı gerçeğini de açık seçik ortaya koymuştur. Kaldı ki, ‘Dış politika bir ülke ve içinde yaşayanlar için ne kadar önemlidir?’ sorusunun seçmen kitlesi tarafından düşünülüp […]

Çeviri/Aaron Stein • Çev. Onur Alp Yılmaz – Türkiye’nin Çöken Dış Politikası

2002 yılında AKP, yeni dış politika vizyonuna yardımcı olması amacıyla Ahmet Davutoğlu’nun akademik birikiminden faydalanmaya başladı. Davutoğlu, 2009’da Dışişleri Bakanı olur olmaz, bölgedeki sayısız krizi çözmek için girişimde bulundu. Davutoğlu’nun dış politika vizyonu, Türkiye’nin Arap Baharı ayaklanmalarına ilişkin yaklaşımın yönlendirdi. Ayrıca Türkiye’nin Suriye İç Savaşı’nda uyguladığı politikanın da temelini oluşturdu. Davutoğlu’nun yönetimi altındaki Dışişleri ile […]

Deniz Tansi – Kaosun Ortadoğudaki Seçim

Türkiye’nin seçimden seçime sürüklendiği siyasal atmosferde, Ortadoğu’daki kaos iç siyasal gerilimi beklemeden derinleşiyor; yapısal bir çıkmaza dönüşüyor. Hatay’dan Hakkari’ye uzanan sınırında, modern devlet bağlamında komşusu kalmayan Türkiye, “stratejik derinlik” çıkmazında; bölgesel vesayet iddiasıyla çıktığı yolda iç bütünlüğünü koruma refleksini ön plana çıkarıyor. Türkiye’nin Ortadoğu ile dansı Türk dış politikasında -Karayalçın’ın ifade ettiği üzere- “fabrika ayarları”ndan […]

Ünal Çeviköz – NATO, ABD ve Türkiye’nin Ortadoğu Siyaseti

Anadolu toprakları ve onun yakın çevresindeki alanlar 700 yılı aşkın süredir devlet geleneği ile var olduğumuz geniş bir coğrafyayı oluşturmaktadır. Birinci Dünya Savaşı, Kurtuluş Mücadelemiz, Osmanlı İmparatorluğu’nun yıkılması, Lozan Antlaşması ve Türkiye Cumhuriyeti’nin kurulması etaplarından oluşan tarih kesiti içinde geriye baktığımızda, bu coğrafyada en çok toprak kaybettiğimiz bölge Ortadoğu’dur. Birinci Dünya Savaşı ertesinde Ortadoğu bölgesinde […]

Erol Kızılelma – Polemik – AKP İktidarı Kaybetti (mi?)

Özlemle beklediğimiz ve belki de bir kurtuluş olarak gördüğümüz 7 Haziran seçimleri yapıldı. Seçmen ilgisi yine yüksekti. Bu başlıbaşına bir umut oluyor geleceğimiz için. Avrupa’da seçimlere katılma oranları düşerken, bizde oranlar hep yüksek oluyor. Seçmenin ülke sorunlarına duyarlı olmasını alkışlamalıyız. Ayrıca, seçmenin bir kısmının sivil insiyatiflerde örgütlenerek, oy kullanma ve sayım sürecinde sandıklara sahip çıkma […]

2013’E ORTADOĞU’DAN BAKMAK…

DENİZ TANSİ*   Türk dış politikası, 10 yıllık AKP iktidarı döneminde pek çok yapısal hasar gördü. Önce bakan ve başbakan danışmanı, sonra da bizzat dışişleri bakanlığı görevini üstlenen Prof. Davutoğlu, kendi duygusal dünyası ile ABD müttefikliğini harmanlayan, ikinci nesil ve ne yazık ki taşeron bir dış politikanın mimarı olarak tarihe geçti.

24. Sayı: İçindekiler

İÇİNDEKİLER Okumak için tıklayın. SUNUŞ Erol Kızılelma – Sosyal Demokrat’tan DOSYA: 2013’E GİRERKEN TÜRKİYE’YE GENEL BAKIŞ Atilla Kart – Anayasa Gerçekleri… Ercan Karakaş – AKP Hükümetinin Demokrasi Karnesi Aydın Cıngı – AKP İktidarı ve Tayyip Bey; Seçilmiş Otoritarizm Mustafa Sönmez – 2012’den 2013’e Ekonomi: İniş Zamanı Adnan Serdaroğlu – Türkiye’de Çalışma Hayatı ve Sendikal Özgürlükler Sibel Özbudun – AKP’nin Eğitim Sistemi: Milliyetçi, Maneviyatçı ve […]

HATAY GEZİSİ NOTLARI: KORKARAK DÜNYAYA BAKMAK…

ENVER AYSEVER* Antakya hakkında güzelleme yapmak isteyenler bölgenin çok kültürlü yapısından söz ederler ve barışın, hoşgörünün kentinde olmanın erdemlerinden/hazzından söz açarlar. Eğer salt turistik bir gözle bakmaya niyetiniz varsa, Uzun Çarşı yakınında yeni planlanmış ve hayli çekici butik otellerden birinde kalırsınız ve sabah sahiden ezan sesi, çan sesi birbirine karışmış uyanırsınız. Üstelik hiç kimse birbirinin […]

AB VE “İHVAN BAHARI”

Yar. Doç. Dr. Deniz Tansi*   Günümüzde, uluslararası ilişkiler literatüründe, bir “büyük stratejik güç” tanımlanırken; ekonomik, askeri, kültürel, toplumsal nüfuz etme kapasite ve kabiliyetinin yanısıra, “sorun çözücü” olmak da, önemli bir alt başlık olarak yerini korumakta hatta daha da geliştirmektedir.