Zelal AYMAN – Afganistan’daki Gelişmeler ve Kadın Hakları Mücadelesi Açısından Anlamları

Türkiye’ye son derece uzak bir mesafede bulunan Afganistan’da olup bitenler geçtiğimiz Ağustos ayından bu yana Dünya ve Türkiye gündemine hızlı bir şekilde girdi ve pek çok açıdan tartışma yarattı. Son 40 yıla yayılan hikayesiyle Afganistan; sömürgeci dış güçlerin iştahını her daim kabartmış coğrafik konumu, yer altı zenginlikleri, her açıdan geri bıraktırılmışlığı ve bunun yarattığı emsalsiz […]

Özgün Biçer – Teknolojinin Kadına Yönelik Şiddetle Ne İlgisi Var?

Hiç düşündünüz mü, ne zamandan beri elektrik süpürgesi evlerimizi süpürüyor? Günlük hayatımızda ne kadar çok teknolojik alet kullanıyoruz. Telefon, tablet ve ya bilgisayarlardan bahsetmiyorum. Evdeki türlü işleri yaparken kullandıklarımızdan söz ediyorum. Temizlik amacıyla kullandıklarımız: Bulaşık makinesi, çamaşır makinesi, vs. Yemek yaparken kullandığımız makineler: Mikser, blender, mutfak robotları, yoğurt yapma makineleri, vs. Aşırı uzmanlaşmanın sonucu olarak […]

Feyza AK AKYOL – COVİD-19 Etkisinde Karantina Döneminde Artan Toplumsal Cinsiyet Eşitsizlikleri

Toplumsal cinsiyet, sanayi toplumlarında kadın ve erkeklerin iş fırsatlarını, deneyimlerini ve kazanımlarını şekillendirir. Birçok sosyolog, kadınların ve erkeklerin ücretli işlere katılımının ve yaptıkları işlerin niteliğinin toplumsal statülerini etkilediği konusunda hemfikirdir. İş dünyasında toplumsal cinsiyet eşitliğine ulaşmak için kaydedilen önemli ilerlemeye rağmen, bu olgunun ivme kazanmasını engelleyen etkenler vardır. Gerçekten de, günümüzde kadınların kaliteli işlere erişme […]

Tuba TORUN – Bir Kalkınma Engeli Olarak “Kadın İşsizliği”

Kadınların yaşadığı ayrımcılığın en belirgin hissedildiği alanlardan biri iş yaşamı. Cinsiyete dayalı iş bölümünden tutun da kadın emeğinin görünmezliğine, eşit işte eşitsiz ücretten cam tavan sendromuna kadar türlü ayrımcılık türlerine maruz bırakılıyor kadınlar iş yaşamında. Tüm bu ayrımcılık biçimlerinin bir sonucu olarak “kadın yoksulluğu” diye bir tanım bile yapmak durumunda kalıyoruz. Kadın işsizliği ise bu […]

Gizem Bilgin AYTAÇ – İstanbul Sözleşmesi; Küreselden Yerele Şiddete Karşı Kadınların Özgürleşmesi

İstanbul Sözleşmesi’nden Türkiye’nin çekilmesi tartışmaları gündemin en ön sıralarındaki konularından biri. Politik düzlemde toplumsal cinsiyet eşitliği üzerindeki kavram kargaşası ise nerdeyse anlaşmanın imzalandığı yıllara yani 2012 sonrasına dayanıyor. Türkiye’de her kesim muhalefetinin çok ciddi baskılar gördüğü bu dönemden itibaren,  temel insan hakları aktörleri farklı politik mücadelenin içinde kendilerini buldular. Bunlardan en önemlisi, hükümetin hızla yüzleştiği […]

Kızkardeşlerime Mektup

Okuyacağınız mektup iki kadın arkadaşın pandemi döneminde “Nasılsın?” sorusu ile başlayan bir telefon konuşmasına dayanıyor. Eve kapanmanın ağırlaştırdığı hayatlarını anlamlandırma, sorgulama, iç dökme ve yaşadıklarına dair bir kayıt düşme çabası. Kendileri gibi akademisyen ve farklı yaş gruplarından on kadınla beraber diğer kadınlara seslendikleri bu mektupta, dünün ağırlığı, bugünün yorgunluğu ve geleceğin kaygısından ortak bir avluya […]

Özgün BİÇER – Erkekler Neden İtiraz Etmez!

“Ben kız mıyım? Korkup kaçacağım.” Duyduğum bu cümle ile irkildim. 8 yaşında bir oğlan çocuğunun ağzından yükseliyordu bu nida. Bir cümlenin içine hem öfke, hem güç, hem korku ve kıskançlık sığabiliyordu. Nasıl oluyordu bu? Toplum nasıl erkekliği öğretiyordu? Şiddete karşı olmanın, kavgaya karşı durmanın ya da ağlayabilmenin adı “kız gibi” oluyordu. Erkek adam ağlamaz, erkek […]

Ece Öztan – Evler, İşler ve Güç(lük)ler

Tam da BM Pekin Deklarasyonu ve Pekin Eylem Planı’nın 25. yılına denk düşen bu yıl, eşitlik yolundaki kazanımları tehdit eden sarsıcı bir küresel krize tanıklık ediyoruz. Aslında 2020, -Pekin Eylem Platformu’nun 25. yılı olarak- toplumsal cinsiyet eşitsizlikleri ile mücadelenin ve eşitlik yolundaki kazanımların bir dizi önemli etkinlik ile kutlanacağı bir yıldı. Ne var ki COVID-19 […]

SD Dergi 111/112 Çıktı: Koronalı Günlerde… Laiklik ve Bilimsel Eğitim

Dergimizi pdf formatında indirmek için tıklayınız. Online dergimizi okumak için tıklayınız. Değerli okurlar, Geçen sayıda belirtmiş olduğum üzere, Türkiye gündeminin tek kapak konusuna sığmayacağını düşünerek bu sayıda “laiklik” ve ”eğitim” konularını işlemeye karar vermiştik. Ne var ki, bu arada ortaya bir virüs çıktı ve yalnızca Türkiye’yi değil tüm dünyayı tek gündeme sığdırdı. Dolayısıyla, dergimizin bu […]

F. Çiğdem Aydın – Laikliğe Layık mıyız?

İnsanlara bir arada yaşama arzusunu, bir topluma/topluluğa ait olma arzusunu veren nedir? Bu arzu nelerle birlikte karılırsa bir topluluğun çimentosu haline gelir? Bir cemaat, kabile ya da topluluk olmaktan ulus olmaya giden süreçte ihtiyaç duyduğumuz yapı taşları nelerdir? Bu toplumsal açıdan varoluşçu soruların basit cevapları var: Ortak atalar, ortak bir ülke, insan haklarına saygı, laiklik […]

Sevgi Adak – Diyanet, Kadınlar ve Türkiye’de Dini Alanın Genişlemesi

Türkiye’de devletin AKP döneminde önemli bir dönüşümden geçtiği, üzerinde büyük oranda ortaklaşılan bir tespit olsa da bu dönüşümün dinamikleri konusunda farklı analizler görüyoruz. Daha çok yakın döneme odaklanarak olağanüstü hal uygulamalarının etkisine vurgu yapan analizlerin yanında, bu dönüşümü sınıfsal ve kurumsal değişimler ile belirli siyasetlerin geçirdiği seyir açısından ele alan okumalar da var. Devletin dönüşümüne […]

Canan Aratemur Çimen – Yeni Ders Kitaplarında İdeal Vatandaşlar: Erdem Timsali Erkekler

Milli Eğitim Bakanlığı’nın, 2017-2018 eğitim öğretim yılından itibaren ilk olarak 1. 5. ve 9. sınıflarda uygulanmak üzere müfredat değişikliğine gitmesinin ve öncelikle bu kademedeki ders kitaplarını yenilemesinin ardından, 2018-2019 eğitim öğretim yılı itibariyle ilkokul, ortaokul ve lise ders kitaplarının tamamına yakını yeniden yazılmış oldu. Bakanlık, değer odaklı olduğunu ifade ettiği yeni müfredata geçişte değişiklik için […]

Özgün Biçer – Koronavirüs’ün Cinsiyeti Nedir? Salgın Hastalıklara Toplumsal Cinsiyet Perspektifiyle Bakmak

Corona, corona..Dize getirdin dünyayı Kapadın dünyayı evi, ocağı…[1] Çin’de başlayan salgın dünyaya hızla yayılıyor. Türkiye’ye ne zaman geleceğini telaşla beklerken artık coranalı bir dünya ile tanıştık. Coronavirüs ya da yenilenen adı ile COVID 19 bütün yaşantımızı bir anda dönüştürdü. Virüsün yayılmasını önlemek için yavaş yavaş evlere kapanıyoruz. Dünya Sağlık Örgütü tarafından coronavirüsü pandemi (salgın) ilan […]

F. Ceren Akçabay – Kadınların Nafaka “Dava”sı

Uzun zamandır gündemden düşmeyen ve yeni bir “yargı reformu” paketi içinde ele alınması beklenen yoksulluk nafakası hakkında o kadar çok söz söylendi ki; tartışmanın sebebi ve tarafların görüşleri ve taleplerinin neler olduğu konusunda kafalar oldukça karıştı. Bu yazı ile amaçlanan tartışmanın bir özetini yapıp bu tartışmanın gerisindeki politik yaklaşımlara dikkat çekmek. Yoksulluk nafakası tartışması, çoğu […]

Handan İlağa – Kadına Yönelik Şiddet ve “Zorunlu Aile Arabuluculuğu”

Kadına yönelik şiddeti önlemeye dair yasal düzenleme; 4320 sayılı Ailenin Korunması Hakkındaki Kanun, 6284 Sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun ve İstanbul Sözleşmesi hükümleri ve ilgili başkaca yasalar ile sağlanmaktadır.   Şiddete uğrayan kadın, ilk olarak şiddete uğradığı yerdeki en yakın Karakol veya Jandarmaya başvurmaktadır. Başvurusunda yaşadığı olayları anlatmakta ve kimden […]

Sevgi Uçan Çubukçu – Cesur Kadınlar: Türkiye Akademisinde Kadın ve Toplumsal Cinsiyet

20.  yüzyılda dünyada ve Türkiye’de kadınlar çok önemli kazanımlar elde ettiler. Toplumsal ve kültürel alanda azımsanamayacak bir varoluş gösteren feminist hareket, özel ve kamusal alanda ‘eşit hak’ talepleri ve itirazları ile pek çok başarıya imza attı. Eğitim, hukuk, istihdam ve kısmen de siyasal alanda cinsiyetler arası eşitsizliği ortadan kaldırmaya yönelik ilke ve hedeflerden oluşan mücadele […]

Röportaj: Ka.Der Başkanı Nuray KARAOĞLU

Arkadaşımız Ece ÖZTAN’ın Ka.Der Başkanı Nuray KARAOĞLU ile yaptığı söyleşi. Cinsiyete dayalı veri toplamanın kadınların siyasal yaşama katılımı açısından değeri nedir? Biliyoruz ki; kamu politikaları cinsiyet karşısında nötr değildir. Benzer şekilde, kamu politikalarını izlemenin bir aracı olan veri de nötr değildir. Cinsiyet körü yaklaşımlar kadınların ve erkeklerin ihtiyaçları ve deneyimleri arasındaki farklılıkları görmemektedir. Olaylar karşısında […]

Yaşar SEYMAN – Yerel Seçimler ve Türkiye

Bir yerel seçim yaşadık bize benzer… Kentlerimizin dünü, bugünü, yarını beni hep düşündürür. Kentleri tanımak, tarihini öğrenmek, geleceğine aktarıcı olmak için yollara düşerim. Altı yaşında Erzincan’ın bir dağ köyünden Ankara’ya göçen bir ailenin çocuğu olarak kentliyim diyeli onlarca yıl oldu. Kentli olmak için onlarca yıl kentte yaşamak yetmiyor. Kentlilik bilinci, kent kültürü, kent tarihi, kent […]

Derya KESKİN – Kadın Hareketinin ve Akademik Feminizmin Direnci

Dünya genelinde bir yandan otoriter ve totaliter rejimler güç kazanıp bunların anti-demokratik uygulamaları yaygınlaşırken, buna paralel olarak feminizm ve kadın karşıtı eğilimlerin arttığına tanık olmaktayız. Son zamanlarda bu açıdan öne çıkanlar arasında Türkiye; Macaristan ve Rusya gibi ülkelerle birlikte anılmakta. Macaristan üniversitelerinde toplumsal cinsiyet ile ilgili akademik çalışmaların başbakan imzalı bir kararname ile yasaklanması, anti-demokratik […]

Fatma Çiğdem Aydın – 2018 Seçimi, Kadın Milletvekilleri ve Notlar

Bir seçim daha bitti. 24 Haziran 2018, Pazar günü sandık başına gittik ve yine erkekleri seçtik. 2009’daki yerel seçimlerden başlarsak, 9 yıl içinde 2 yerel seçim (2009 ve 2014), 4 genel seçim (2011, 2015 Haziran, 2015 Kasım ve 2018), 2 tane de referandum (2010 Anayasa, 2017 Anayasa ve tek adam yönetimi) için oy kullandık. 9 […]

Itır Akdoğan – Kentte Kadın Katılımı

Sosyal Demokrat Dergi’nin bu sayısının odağı olan kavramlar kent, yerel, demokrasi. Bunların tanımları ve uygulamalarındaki değişimi tartışabiliriz. Kadının kente katılımı ise hala tartışmasız bir sorun. Kentleşme katılımcı bir şekilde hazırlanmış politikalardan ve akıllı eylem planlarından mahrum gerçekleştikçe, nasıl başedileceği tam da bilinemeyen bir sorun haline geliyor. Üst düzey küresel konferanslardan sivil toplumun mahalle örgütlenmelerine kadar […]

Burcu Yakut Çakar – “Kadın Dostu” Olmak Eşitlik mi Ayrımcılık mı Yaratır?

Türkiye’de Toplumsal Cinsiyet Açısından Kentsel Hizmetlerin İzini Belediye Politika ve Bütçeleri Üzerinden Sürmek: “Kadın Dostu” Olmak Eşitlik mi Ayrımcılık mı Yaratır?[1] “Hep ev, hep ev olmaz… Park olsa çocuklar oynarken biz de komşularla sosyalleşebiliriz. Ben işe girdikten sonra farkına vardım… eksiklerin olduğunu anladım… Burada yaşıyorsak düzgün bir yaşam istiyoruz” (Kars, Kadın5-2, Evli) “Kursa gidemem, saatleri […]

Canan Güllü – Siyasal İktidarın Kurguladığı Yolda “Laiklik”

Biz kadınlar, 16 yıldır “makbul kadını” dayatan AKP politikalarının yarattığı iklimde nefes alamıyoruz. Boşanmayı zorlaştırma, kürtajı önleme, kadınları evlenmeye ve doğurmaya teşvik etme konusunda her gün yeni politik araçlar geliştirilme çabası, siyasal iktidarın kurguladığı ailede yolunda gitmeyen bir şeylerin olduğunu gösteriyor.  Ama aileden-Diyanet’e, kadınları muhtaç bireyler olarak gören yardım politikalarından, iş gücü piyasalarının kadınlar aleyhine […]

Zeynep Altıok Akatlı – Senin Kaderin Değil, Adın Kadın Olsun!

Kadınlar… Git oldu can, sürgün geldi dayandı Sürgün yine geldi dayandı Kitapları topladım, çocukları giydirdim Hadi de doğrulalım Dranazın karına Biz nereye düşeriz, halk fakir fıkara Her bahar, her yaz gurbette Sılaya dönmesi olur velakin Ne sılamız belli, ne gurbetim…[1] … Ve kadındır yine acı hikayelerin hem tanığı, öldürülse de sanığı…  Adı Anadolu’dur bu toprakların, doğaya, toprağa kadın ismi verir, devleti ise […]

Filiz Kerestecioğlu – Kolektif ve Eşitlikçi Emekle HAYIR

“Aslında kadınların başarıları, kolektif emeği siyasetlerinin merkezine koymalarından geliyor. Bugün örgütleyeceğimiz “Hayır” kampanyası da mutlakçı bir otoriter rejimin inşa edilmesine karşı birçok kesimin yan yana gelerek, birbirine baskın gelmeye çalışmadan yürüteceği bir kampanya olmalı.” Her toplumsal hareketin halka bir vaadi vardır. Örneğin geçmişte Refah Partisi Adil Ekonomik Düzen söylemiyle yürüttüğü siyasetle yoksul semtlerde örgütlendi ve […]

Gökten Doğangün – Referanduma Doğru Erkek Egemen Söylemin Gölgesinde “Kadın”

İçinde bulunduğumuz on yılda, otoritarizm ve sağ popülizm -Türkiye, Rusya, Polonya ve son olarak Amerika başta olmak üzere- tüm dünyada hızla yayılmakta. Bu yükselişin, sol hareketin yanı sıra kadınlar üzerinde ciddi etkileri oluyor. Zira, toplumsal cinsiyet eşitliği ve kadın hakları, erkek egemenliğini vurgulayan otoriter ve popülist söylemlerin ilk hedef noktalarından biri olarak karşımıza çıkıyor. Geçtiğimiz […]

Nilden Bayazıt Postalcı – 2017 Beklentimiz: Ölmeyeceğiz Kardeşim!

ABD ‘de demokrasi algısını yerleştiren en önemli lider olarak kabul edilen Abraham Lincoln’ün biyografisini konu alan filmin bir yerinde Abraham Lincoln yanındakine şöyle der:  “ Doğmayı seçebiliyor muyuz? Ya da doğduğumuz zamana uymaya mı çalışıyoruz?” Cümleyi biraz deşmekte sakınca yok. Tuhaflık ve belirsizlik açısından belki yüzyılın en korkunç yıllarından birini yaşadık şüphesiz. Hiç beklemediğimiz liderler, […]

Çiğdem Aydın – Laiklik Olmadan Demokrasi Mümkün mü?

Geçtiğimiz Ağustos ayında elektronik posta kutuma bir gönderi düştü. SODEV benden, Eylül ayında yayınlanacak Sosyal Demokrat Dergi için “Laiklik Olmadan Demokrasi Mümkün mü?” konulu bir makale yazmamı istiyor, cevabım olumsuz ise, bunu da 15 Ağustos’a kadar bildirmemi rica ediyordu. Günlerce bu makaleyi yazabilir miyim diye düşündüm. Sonunda, yazamayacağıma karar vermiştim ki, sevgili Aydın Cıngı aradı […]

Nilden Bayazıt Postalcı – Menüdeki Tercih – Kadınlar

Siyaseti kadının özgürleşmesi açısından önemli bir araç kabul ettiğimden Elizabeth Warren’ı seviyorum. Dahası, onun ileride önemli bir siyasi figür olacağına inanıyorum. Dobra ve net, bir siyasetçiden beklenmeyecek kadar, -daha doğrusu Türkiye’de siyaset yapan bir kadının bilemeyeceği kadar- yumuşak üslupla doğru ortamları kollayarak, neyin nerede ne zaman ve ne tonda söyleneceğini bilerek yapıyor bunları hem de. […]

Handan Koç – AKP, Kadına Bakış ve Artan Şiddet

          Bana ”Türkiye de Kadına yönelik şiddet ve muhafazakarlık ilişkisi üzerine ne düşünmeli” diye bir soru sorulduğu için bu yazıyı yazıyorum. Size sorulsa ne düşünürdünüz? Pek çok şey değil mi? Çünkü her başlık da muazzam geniş. Türkiye, on üç yıldır kendini muhafazakar-demokrat olarak tanımlayan AKP hükümetleri tarafından yönetiliyor. Türkiye’de son on […]