Burak KILIÇARSLAN – #SODEVMONİTÖR: Ekonomimiz Küçülüyor, Enflasyon ve İşsizlikte Zirvedeyiz

Haziran ayı içerisinde farklı kurumlarca açıklanan veriler ekonomimizin içinde bulunduğu korkunç durumu bir kez daha gözler önüne serdi. Biz de TÜİK, IMF ve OECD’nin duyurusunu yaptığı ekonomik verileri, çeşitli ülke grupları ile mukayese ederek açıklamaya çalıştık. Türkiye’nin enflasyon, işsizlik ve büyüme rakamlarını gelişmekte olan ülkeler, OECD ülkeleri, G-20 ülkeleri ve dünya ortalaması ile karşılaştırdık.

  • Tüketici fiyat endeksi (TÜFE) bir önceki yılın aynı ayına göre %18,71 arttı

TÜFE’de (2003=100) 2019 yılı Mayıs ayında bir önceki aya göre %0,95, bir önceki yılın Aralık ayına göre %4,99, bir önceki yılın aynı ayına göre %18,71 ve on iki aylık ortalamalara göre %19,91 artış gerçekleşti. Harcama grupları arasında en fazla artış %28,44 ile gıda ve alkolsüz içecekler grubunda gerçekleşti.[1]

İşte bazı ürünlerdeki artış oranları:

OECD ve IMF verilerine göre; Türkiye, %18,71 ile OECD ülkeleri arasında en yüksek enflasyon oranına sahip ülke olurken, G-20 ülkeleri arasında da enflasyon oranı en yüksek 2. ülke konumuna geldi. Ayrıca Türkiye, dünyada enflasyon oranı en yüksek 9. ülke oldu.

  • Büyüme Oranları Açıklandı, OECD ve G-20 Ülkeleri Arasında Son Sıradayız

Gayrisafi Yurt İçi Hasıla (GSYH) %2,6 Azaldı

Gayrisafi Yurt İçi Hasıla birinci çeyrek ilk tahmini; zincirlenmiş hacim endeksi olarak (2009=100), 2019 yılının birinci çeyreğinde bir önceki yılın aynı çeyreğine göre %2,6 azaldı.[2]

Ekonomi Resesyonda

Çeyrek bazında üst üste iki çeyrek daralan Türkiye ekonomisi 2009’dan bu yana ilk kez ‘teknik resesyon’ sürecine girmiş oldu.

  • Gelişmekte Olan Ülkeler %4,4 Ortalama ile Büyüme Gösterdi

IMF verilerine göre, 2019’un ilk çeyreğinde gelişmekte olan ekonomilerin büyüme ortalaması %4,4 ve Dünya geneli büyüme ortalaması %3,3 iken, gelişmiş ekonomiler de ortalama %1,8 büyüme gösterdi. Türkiye ekonomisi ise 2019 yılının birinci çeyreğinde bir önceki yılın aynı çeyreğine göre %2,6 küçülme gösterdi.

  • Dünyada Sondan 6. Sırada, G-20 ve OECD Ülkeleri Arasında Sonuncuyuz

OECD verilerine göre, 2019 yılında OECD ülkeleri ortalama %1,8 büyürken, küçülme yaşayan tek ülke Türkiye oldu.[3] Türkiye ekonomisi %2,6 küçülme yaşayarak G-20 ülkeleri arasında da sonuncu sırada yer aldı. IMF’in ülkelerin reel GSYH büyüme oranlarını gösteren verilerine göre Türkiye; Venezuela, İran, Zimbabve, Nikaragua ve Ekvator Ginesi’nin ardından sondan 6. Sırada yer alıyor. Ayrıca Türkiye, ekonomisi küçülme yaşayan 13 ülke arasında bulunuyor.[4]

  • Dünyada İşsizlik Oranı En Yüksek 13. Ülkeyiz

İşsizlik oranı %14,1 seviyesine ulaştı

Türkiye genelinde 15 ve daha yukarı yaştakilerde işsiz sayısı 2019 yılı Mart döneminde geçen yılın aynı dönemine göre 1 milyon 334 bin kişi artarak 4 milyon 544 bin kişi oldu. İşsizlik oranı 4 puanlık artış ile %14,1 seviyesinde gerçekleşti. Aynı dönemde; tarım dışı işsizlik oranı 4,2 puanlık artış ile %16,1 olarak tahmin edildi. Genç nüfusta (15-24 yaş) işsizlik oranı 7,5 puanlık artış ile %25,2 olurken, 15-64 yaş grubunda bu oran 4 puanlık artış ile %14,3 olarak gerçekleşti.

İstihdam oranı %45,4’te kaldı

İstihdam edilenlerin sayısı 2019 yılı Mart döneminde, bir önceki yılın aynı dönemine göre 704 bin kişi azalarak 27 milyon 795 bin kişi, istihdam oranı ise 1,7 puanlık azalış ile %45,4 oldu.

Bu dönemde, tarım sektöründe çalışan sayısı 240 bin, tarım dışı sektörlerde çalışan sayısı 464 bin kişi azaldı. İstihdam edilenlerin %17,3’ü tarım, %19,7’si sanayi, %5,5’i inşaat, %57,4’ü ise hizmet sektöründe yer aldı. Önceki yılın aynı dönemi ile karşılaştırıldığında tarım sektörünün istihdam edilenler içindeki payı 0,4 puan, inşaat sektörünün payı 1,8 puan azalırken, hizmet sektörünün payı 2,1 puan arttı. Sanayi sektörünün istihdam edilenler içindeki payı ise değişim göstermedi.

  • Kayıt dışı çalışanların oranı %33,9 olarak gerçekleşti

Mart 2019 döneminde herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşuna bağlı olmadan çalışanların oranı, bir önceki yılın aynı dönemine göre 1,5 puan artarak %33,9 olarak gerçekleşti. Tarım dışı sektörde kayıt dışı çalışanların oranı ise bir önceki yılın aynı dönemine göre 1,2 puan artarak %23,1 oldu.[5]

Her 4 gençten biri işsiz

TÜİK’in son verilerine göre, genç nüfusta işsizlik oranı %25,2 oldu. Bu verilere göre, 15-24 yaş aralığında 3.268.791 işsiz genç bulunuyor.

Dünyada işsizlik oranı en yüksek 13. ülkeyiz

IMF’nin verilerine göre Türkiye, 104 ülke arasında en yüksek işsizlik oranına sahip 13. ülke konumunda.[6]

Türkiye, OECD ülkeleri arasında en yüksek işsizlik oranına sahip 4. ülke, G-20 ülkeleri arasında en yüksek işsizlik oranına sahip 3. ülke oldu.



*Burak KILIÇARSLAN,
İstanbul Bilgi Üniversitesi, Uluslararası İlişkiler burak.kilicarslan@bilgiedu.net

[1] http://www.tuik.gov.tr/PreHaberBultenleri.do?id=30853

[2] http://www.tuik.gov.tr/PreHaberBultenleri.do?id=30891

[3] https://data.oecd.org/price/inflation-cpi.htm

[4] https://www.imf.org/external/datamapper/NGDP_RPCH@WEO/OEMDC

[5] http://www.tuik.gov.tr/PreHaberBultenleri.do?id=30683

[6] https://www.imf.org/external/datamapper/LUR@WEO/OEMDC